إِنَّاللَّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحاً « 1 » از نام « آدم المصطفى » گرفته شده است . حوّا عليها السلام نيز بر كوهى كنار صفا فرود آمد و لذا آن را « مروه » ؛ ( زن ) ناميدند . جبرئيل عليه السلام بر آنان نازل شد و اعمال حج را آموخت و آن دو به طواف بيتاللَّه پرداختند . « 2 »
هاجر فاصلهء ميان كوه صفا و مروه را ، كه حدود 5 / 766 ذراع برابر با 5 / 377 متر بود ، هفت بار در جستجوى آب طى كرد ؛ قسمتى از اين مسير را كه امروزه با چراغ سبز روشن است ، با اضطراب شديدى ، كه ناشى از نگرانى نسبت به وضع فرزند خود بود ، سريعتر پيمود و در اصطلاح « هَرْوَله » كرد . در علت نامگذارى هروله ، سخنان ديگرى نيز هست ؛ از جمله اينكه شيطان در اين مكان بر ابراهيم عليه السلام ظاهر شد و ايشان اين قسمت را تندتر پيمود . در هر حال حاجيان به ياد شدايد و سختىهاى هاجر عليها السلام ، آن بانوى فداكار ، در اين مكان هروله مىكنند ؛ يعنى به گونهاى گام برمىدارند كه شانهها و تمامى بدن به حركت در آيد . گفتنى است هروله براى زنان لازم نيست .
از امام صادق عليه السلام روايت شده كه سعى ميان صفا و مروه ، جز براى شكستن غرور و نخوت متكبران نيست . اين عده ، بايد دوش به دوش نژادهاى مختلف ؛ اعم از سياه و سفيد ، توانا و ناتوان ، بىنياز و نيازمند و . . . تكبّر و فخرفروشى را پايمال گامهايشان كنند .
كوه صفا ، همچنين مكانى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله نخستين بار ، رسالت الهى خود را از فراز آن ، با اين عبارت اعلان كرد : « قُولُوا لا إلهَ إِلّا اللَّهُ تُفْلِحُوا » ، هنگامى كه آيهء : وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ اْلأَقْرَبِينَ نازل شد و خداوند فرمود نزديكان خود را بيم و انذار ده ، پيامبر صلى الله عليه و آله اقوام و نزديكان خود را در آن مكان انذار داد . « 3 » در روز فتح مكّه نيز بر فراز اين كوه رفت و پايان كار مشركان را اعلام كرد و مهاجران و انصار را به اتحاد و يكپارچگى و صفا و صميميت در سايهء توحيد فراخواند . « 4 » كنار همين كوه ، خانهء « ارقم بن ابى ارقم » ؛ يعنى
هامش
( 1 ) . آل عمران : 33
( 2 ) . شيخ صدوق ، علل الشرايع ، ج 2 ، ص 432 ؛ كلينى ، همان ، ج 4 ، صص 190 و 191
( 3 ) . ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 2 ، ص 62 ؛ طبرى ، تاريخ الطبرى ، ج 2 ، ص 63 ؛ مجلسى ، بحارالانوار ، ج 18 ، ص 215
( 4 ) . البكرى الشافعى المصرى ، الدرةُ المُكَلَّله فى فتح مكة المشرفة المُبَجَّله ، ص 149