مصطكى اضافه نمايد با گلقند عسلى .
و اگر با اين حال ، آروغ ترشى ظاهر شود ؛ جوارش كندرى « 1 » با نارمشك يا جوارش عود « 2 » ميل نمايد و به قدر يك ساعت ، حركت نمايد پياده يا سوار . هركدام مقدور شود . و بعد از آن آنچه رغبت داشته باشد ميل نمايد .
الباب الخامس فى المسواك الخ باب پنجم در بيان مسواك و منفعت آن و اشجارى كه به جهت مسواك مناسب است و سنونى چند كه نافع است به هر مزاجى
و منافع آن پاك كردن دندان است و پاك كردن گوشت بن دندان و منع كردن بخارات متصاعده از معده به دندان ؛ كه انواع مرض از آن متعرض مىشود ، امّا اشجارى كه به جهت مسواك مناسب است :
هامش
- بخش بالايى تن بوده است ، ياد مىشود : بنفشهء تر در چهار ليتر آب به مدت يك شبانهروز خيسانيده و روز ديگر آن را بجوشانند و به دست بمالند و صاف نمايند . بار ديگر در همين آب حدود ده سير بنفشهء ديگر بخيسانند و تا سه بار اين كار را تكرار نمايند . سپس شكر بر آن ريخته و بجوشانند تا قوام شربت پيدا كند .
مقدار مصرف هربار حدود 32 گرم يا نيم سير خواهد بود . اگر بنفشهء تازه نباشد مىتوان از بنفشهء خشك نيز استفاده كرد .
( 1 ) . براى نمونه يك گونه از ساخت جوارش كندر كه آن را بازدارندهء اسهال بلغمى و گرمكنندهء معده ياد كردهاند آورده مىشود : كندر 190 گرم ، فلفل و دار فلفل از هركدام حدود نيم سير ، زنجبيل و خولنجان از هركدام حدود 7 مثقال ، ميخك و جوز بوا و خير بوا ، از هركدام حدود چهار مثقال ، مشك يك سوم مثقال و شكر 190 گرم . همه را كوبيده و الك كرده و با عسل خمير كنند . مقدار مصرف هربار دو مثقال ( برگرفتهاى از نسخههاى سنتى ، ص 79 ) .
( 2 ) . براى نمونه يك گونه از ساخت جوارش كندر كه آن را بازدارندهء اسهال بلغمى و گرمكنندهء معده ياد كردهاند آورده مىشود : كندر 190 گرم ، فلفل و دار فلفل از هركدام حدود نيم سير ، زنجبيل و خولنجان از هركدام حدود 7 مثقال ، ميخك و جوز بوا و خير بوا ، از هركدام حدود چهار مثقال ، مشك يك سوم مثقال و شكر 190 گرم . همه را كوبيده و الك كرده و با عسل خمير كنند . مقدار مصرف هربار دو مثقال ( برگرفتهاى از نسخههاى سنتى ، ص 79 ) .