ضعيفتر است جهت كمال جفاف . و اين سبب ، موجب تكثير است .
و ميعهء سايله و تخم كرفس و سيساليوس و بزر « 1 » بلاسقيس و نانخواه « 2 » ، كماذريوس « 3 » ، كمافيطوس و عصارهء لحية التيس ، ناردين ، ساذج « 4 » ، جنطيانا ، رازيانه ، طين « 8 » مختوم ، قلقطار ، حماما « 5 » ، وج ، حبّ بلسان ، غاريقون ، هيوفاريقون « 6 » ، فو ، مو « 7 » ، صمغ ، قردمانا ، انيسون ، اقاقيا ، را وزن وسط در قلت « 9 » اختيار كردند جهت آنكه اين ادويه با شدّت « 10 » در افعال بعضى قليل المنفعة « 11 » مثل صمغ عربى « 12 » . و بعضى قوى الاثر است مثل قلقطار و ما سوى را وزن ادنى در قلت اختيار كردند جهت كثرت اشتراك و قلت منافع .
و چون مزيد تفصيل ، موجب تطويل بىفايده بود « 13 » اين قدر اكتفاء نمود . و چون خير « 14 » بر قاعدهء تعيين « 15 » اوزان مركّب منافع و مضارّ كل واحد از ادويه را در مفردات مطالعه كند ، سبب اختيار وزن معين هريك از اجزاء به تفصيل بر او ظاهر گردد و از اسباب كه مذكور شد قادر گردد بر استنباط وجه تعيين « 16 » اوزان ادويه در باقى نسخ . و من « 17 » اللّه التوفيق .
خاتمه در بيان اسنان ترياق و قواعد امتحان و امثال آن
و مشتمل بر چهار جمله است :
جملهء اول در اسنان ترياق
شيخ فرمايد كه ترياق را طفوليت و ترعرع و شباب و شيخوخت « 18 » و موت هست . طفل
هامش
( 1 ) . س : برز .
( 2 ) . ن و م : + و ، م : تابخواه .
( 3 ) . س و ن و م : كمادريوس .
( 4 ) . س : سادج ، ن : ساذح .
( 5 ) . س و ن و م : كمادريوس .
( 6 ) . س : سادج ، ن : ساذح .
( 7 ) . م : - فو مو .
( 8 ) . س : صمع .
( 9 ) . ن : قلب .
( 10 ) . م : تركب .
( 11 ) . س : قليل المنفعه .
( 12 ) . ن : - عربى .
( 13 ) . ن : + به .
( 14 ) . م : جير .
( 15 ) . س : يقين ، م : تعيين .
( 16 ) . س : تعين .
( 17 ) . س ، م : - من .
( 18 ) . س : شيحوحه ، ن : شيخوخة .