تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 314

مساهمون:

ص٣١٤
ابطال حدّت سموم و استبقاء قوّت دواء و تنويم و قلّت شريك موجب تكثير بود و قوّه اثرش موجب تقليل بود « 1 » ، وزن آن را نيز حد وسط در كثرت اختيار كرده‌اند « 2 » . و همچنين دارچينى ، جهت آنكه نافع بود در سموم « 3 » و تقويت « 4 » اعضاء شريفه و فوايد بسيار داشت و اين حالات موجب تكثير بود . و چون در خواص ، شريك بسيار « 5 » داشت و به بعضى اعضاء مضر بود مثل سر « 6 » و عصب و فم معده و مثانه . و اين امور ، سبب تقليل بود از اين جهت در سوابق ، دوازده مثقال آورده‌اند . متأخّرين ملاحظهء كثرت فوايدش نموده‌اند ، وزن وسط اختيار كردند . و تخم شلغم و اسقورديون « 7 » و اصل السوسن آسمانگونى « 8 » و غاريقون چون ضعيف الاثر بود « 9 » در فادزهريّت « 10 » و شريك يكديگر بودند در نفع سموم و در فوايد ضروريه ، از تنقيه و غيرها مفيد بودند « 11 » ، وزن ادنى در كثرت اختيار كردند . و گل سرخ چون در تقويت جميع اعضاء ، اثر تمام داشت و مضرّت نداشت و مصلح مضرّت بعضى ادويه بود و در خواص ديگر ضرورى اثر نداشت و شريك بسيار داشت ، وزنش را ادنى در كثرت اختيار نمودند . و رب السوس اگرچه خواص شريفه از فادزهريت « 12 » و غيرها نداشت ، بلكه جهت كسر « 13 » حدت ادويه بود تقليل « 14 » آن لايق « 15 » بود . چون شريك بسيار نداشت « 16 » ، وزن ادنى در كثرت اختيار كردند « 17 » . و روغن بلسان اگرچه در « 18 » كثرت ، منافعش موجب تكثير بود چون حب و عود كه قرينهء اوست در خواص داخل بود و در هر اثرى شريك ديگر « 19 » داشت همان وزن اختيار
هامش
( 1 ) . ن : - بود . ( 2 ) . ن : كردند . ( 3 ) . م : نافع سموم بود . ( 4 ) . س : تقويه . ( 5 ) . ن و م : كثير . ( 6 ) . م : سير ( ؟ ) . ( 7 ) . س : اسقوريدون . ( 8 ) . ن : آسمانكونى . ( 9 ) . م : بودند . ( 10 ) . س : فازهرية ، ن و م : فادزهريه . ( 11 ) . م : + و . ( 12 ) . س : فادزهرية ، ن : فادزهريه . ( 13 ) . ن : كثرت . ( 14 ) . ن : + از . ( 15 ) . م : لائق . ( 16 ) . م : داشت . ( 17 ) . ن : نمودند . ( 18 ) . ن : - در . ( 19 ) . ن : - ديگر .