تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 315

مساهمون:

ص٣١٥
كردند « 1 » . و مر و زنجبيل و زعفران و راوند « 2 » و بنطافلن « 3 » و پودنهء كوهى و فراسيون و فطراساليون « 4 » ، اسطوخودوس « 5 » ، قسط « 6 » ، مر « 7 » ، فلفل سفيد « 8 » ، دار فلفل « 9 » ، مشكطرامشيع « 10 » ، كندر « 11 » ، فقاح اذخر « 12 » ، صمغ البطم « 13 » ، سليخه سوداء « 14 » ، سنبل « 15 » ، جعده . چون نزديك به « 16 » يكديگرند در تنقيه و تفتيح و تلطيف ، يك وزن آوردند و وزن « 17 » اعلى در قلت « 18 » اختيار نمودند « 19 » . و چون مر فوايد بسيار داشت ، لايق چنان بود كه وزن آن را
[ 28 b ]
از مراتب اعلى آورند ، ليكن به جهت كثرت شركاء ، وزن اعلى در قلت « 20 » اختيار قلت به جهت اشتراك و اعلى در قلت « 21 » به جهت كثرت منافع . اگر پرسند كه فلفلين و دار فلفل نزديك به هم‌اند ، چون « 22 » است كه فلفل سياه ، بيست و چهار مثقال آوردند و سفيد و دار فلفل را شش مثقال « 23 » ، حال آنكه در ميان اين قدر تفاوت نيست ؟ جواب آن است كه فلفل سياه [ را ] « 24 » ، يبوست بيشتر « 25 » از فلفل سفيد است « 26 » و سفيد و دار فلفل نزديك به همند و خالى از رطوبت نيستند . و تجفيف انسب است به « 27 » تركيب ترياق « 28 » ، از جهت آن « 29 » ، سياه بيشتر آوردند . و سفيد و دار فلفل را باهم نصف سياه آوردند « 30 » جهت آنكه حكم يك دواء دارد « 31 » . و ايضا بر مذهب بعضى ، قوّهء « 32 » سياه
هامش
( 1 ) . ن : نمودند . ( 2 ) . ن : زعفران زراوند ، م : مر و زعفران و زن‌بيل و راوند . ( 3 ) . ن و م : بيطافلن . ( 4 ) . ن : + و . ( 5 ) . ن : + و . ( 6 ) . ن : + و . ( 7 ) . ن : + و . ( 8 ) . ن : + و . ( 9 ) . ن : + و . ( 10 ) . س : مشكترامشيع ، ن : مشكطرامشيع . ( 11 ) . ن : + و . ( 12 ) . س : ادخر ، ن : اذخر . ( 13 ) . ن : + و . ( 14 ) . ن : + و . ( 15 ) . ن : + و . ( 16 ) . ن و م : - به . ( 17 ) . نج : - و وزن . ( 18 ) . س : قله . ( 19 ) . م : كردند . ( 20 ) . ن : قلب . ( 21 ) . ن : قلب . ( 22 ) . م : خوب . ( 23 ) . م : + و . ( 24 ) . س : - را ، افزوده از ن و م . ( 25 ) . م : يبوست مشرست . ( 26 ) . م : - است . ( 27 ) . م : - به . ( 28 ) . در نسخهء س « و تجفيف انسب است به تركيب ترياق » در حاشيهء نسخه آمده است . ( 29 ) . ن : از اين جهت . ( 30 ) . در نسخهء س « و سفيد و دار فلفل را باهم نصف سياه آوردند » در حاشيه نسخه آمده است . ( 31 ) . ن : دارند ، م : يك روا دارنده . ( 32 ) . ن : قوت .