جنطيانا ، جاوشير ، جندبيدستر ، حبّ بلسان ، دار فلفل ، دارچينى ، دهن بلسان ، دوقو ، راوند چينى ، زنجبيل ، زراوند « 1 » ، تخم شلغم برّى « 2 » ، پودنهء كوهى ، سكبينج ، سليخه ، عود ، فاوانيا « 3 » يا عرطنيثا ، شراب عسل ،
[ 25 b ]
غاريقون ، فطراساليون ، مر ، فقاح اذخر ، فلفلين « 4 » ، فراسيون ، قسط ، قردمانا ، قنّه ، قفر اليهود ، قنطوريون ، كمافيطوس ، كماذريوس « 5 » ، طين مختوم و نانخواه « 6 » ، ناردين ، تخم كرفس .
كه اين ادويه بعضى فادزهريت « 7 » دارند « 8 » و بعضى از براى سموم و نهوش حارّه و بارده استعمال مىكنند . و تفصيل هريك در مفردات ، مذكور شد حاجت به « 9 » تكرار نيست .
و حبّ الغار « 10 » نيز از جملهء فادزهر « 11 » است كه اندروماخس « 12 » آن را تركيب اصل « 13 » ترياق داشته « 14 » چنان كه « 15 » گذشت « 16 » . و متأخّرين اسقاط نمودند چنانچه « 17 » مذكور « 18 » شد .
و سبب اختيار اين ادويه آن است كه اثرى « 19 » قوى دارد « 20 » و ما سواى اين ادويه بعضى ضعيف الفعل است مثل حبّ عرعر . و بعضى زود « 21 » فاسد شود و افساد ما بقى كند مثل جوز و فندق و حبّ الغار و حبّ الاترج « 22 » ، كه به جهت دهنيّت « 23 » زود متكرّج « 24 » مىشود و فساد مىگيرد « 25 » . و لهذا متأخّرين حبّ الغار « 26 » را كم ساختهاند و متقدّمين و متأخّرين ما بقى را تجويز ننمودهاند .
و از بعضى ، آثار بد ظاهر مىشود . مثل « 27 » بزر الفجل « 28 » كه قى مىآورد .
هامش
( 1 ) . س : رزاوند ، ن : زراوند ، م : رراوند .
( 2 ) . ن : پرى .
( 3 ) . م : فاواثيا .
( 4 ) . ن : فلفل .
( 5 ) . س و ن و م : كمادريوس .
( 6 ) . ن : نانحواه ، م : تابخواه .
( 7 ) . س : فادزهرية ، ن و م : فادزهريه .
( 8 ) . ن : دارد .
( 9 ) . م : - به .
( 10 ) . س : حب العار ، م : حب الفار .
( 11 ) . ن و م : فادزهرات .
( 12 ) . م : اندروماحسن .
( 13 ) . نج : اصل تركيب .
( 14 ) . ن : + است .
( 15 ) . م : چنانچه .
( 16 ) . م : - گذشت .
( 17 ) . م : چنان كه .
( 18 ) . ن : مزكور .
( 19 ) . م : اثر .
( 20 ) . ن : دارند .
( 21 ) . ن : - زود .
( 22 ) . م : حب ترج .
( 23 ) . ن : دهنيه .
( 24 ) . س : متكرح ، ن : منكرج ، م : متكرج .
( 25 ) . ن : و فاسد مىگردد .
( 26 ) . س : حب العار .
( 27 ) . م : - مثل .
( 28 ) . ن : بذر الفجل ، م : بزر الفحل .