بدلش يك وزن بيخ اذخر « 1 » و نيم وزن بيخ كبر است « 2 » و بعضى گويند يك وزن « 3 » بيخ كبر و يك وزن بيخ اذخر « 4 » .
ركن سيوم « 5 » در بيان سبب تركيب ترياق « 6 » و وجه اختيار اجزاء « 7 »
و « 8 » مشتمل بر سه جزو است « 9 » :
جزو اول در بيان سبب تركيب ترياق على سبيل الاطلاق
پوشيده نماند كه متقدّمين حكما چون ملاحظه نمودند كه از شرب سموم كشنده « 10 » و لدغ « 11 » حيوانات گزنده ، بدن آدمى را مضرّت بسيار لاحق مىگردد « 12 » . و بسيار از سموم هست كه مهلت نمىدهد و محتاج « 13 » فادزهرات قويّهاى « 14 » است كه به امداد « 15 » يكديگر با سموم مقاومت توانند كرد ؛ پس محتاج شدند به جميع فادزهرات « 16 » قويّهاى كه مهيّا باشد جهت سموم . و پيش از غلبهء سم ، اثر آن ترياق قوى به دل رساند « 17 » و حراست « 18 » بدن نمايد .
و ايضا چون سموم و نهوش مختلف بود و هريك را دوايى مخصوص ، موافق و لايق .
و بسا كه در وقت احتياج پيدا كردن آن متعذّر باشد ، حكماء ، لطف تمام شامل خاصّ و عام ساخته به فكر عميق و حدس دقيق ، اجزاء قويّهء نافعه از براى انواع سموم ، جمع
هامش
( 1 ) . س : ادخر .
( 2 ) . ن : - است .
( 3 ) . ن : - و بعضى گويند يك وزن .
( 4 ) . س : ادحر ، ن : + است .
( 5 ) . ن : سيم .
( 6 ) . ن : ترياك .
( 7 ) . ن : اجزاى ، + او .
( 8 ) . ن : - و .
( 9 ) . ن : - است .
( 10 ) . ن : كشند .
( 11 ) . س : لذع ، ن : لدغ .
( 12 ) . ن : مىشود .
( 13 ) . ن : + به .
( 14 ) . ن : قوى .
( 15 ) . م : كه مداد .
( 16 ) . م : فادزهر است .
( 17 ) . ن : رسد .
( 18 ) . س : حراسة ، ن : حراست .