مختار ، كثيف غليظ « 1 » طيب الرايحه « 2 » بود .
گرم و خشك است در سيوم .
به سموم و نهش هوام و لدغ « 3 » افاعى نافع است . مفتّح « 4 » و « 5 » كاسر رياح و مدر بول و طمث باشد « 6 » . و تنقيهء معده و جگر نمايد . و « 7 » به درد پهلو و سينه و قولنج فايده دهد .
مفلوج « 8 » و مجذوم « 9 » را نافع است .
شربتى يك درم بود .
مضر است « 10 » به سر ، مصلحش رازيانه است .
بدلش يك وزن زيرهء كرمانى و ثلث وزن ريوند « 11 » چينى است . اسحق گويد : يك وزن « 12 » و ربعى عود قرنفل است « 13 » .
ورد احمر
چون ورد را على الاطلاق ذكر كنند « 14 » مراد گل سرخ بود « 15 » . گل اقسام بسيار دارد .
بهترين « 16 » گل سرخ است « 17 » .
مختار از آن ، گل سرخ فارسى است كه تمام شكفته نباشد و رايحهاش قوى بود « 18 » و به غايت سرخ باشد . مركّب القوى است .
جوهرش حارّ « 19 »
[ 24 b ]
در درجهء اوّل است و باردش در « 20 » دوم « 21 » . لهذا مسيح « 22 » گويد : سرد
هامش
( 1 ) . ن : غليظه .
( 2 ) . م : طيب الرائحه .
( 3 ) . س : لذع ، ن : لدغ .
( 4 ) . س : مفنح .
( 5 ) . ن : - و .
( 6 ) . ن : بود .
( 7 ) . ن : - و .
( 8 ) . س : مفلوح .
( 9 ) . س : مجدوم .
( 10 ) . ن : بود .
( 11 ) . م : ريونه .
( 12 ) . م : - وزن .
( 13 ) . در تذكرهء جامع ابن بيطار ( ج 2 ، ص 488 ) هنگام يادكرد نظر اسحق ، هم وزنش آرد جو و يك سوم ماميثا ياد شده كه منطبق بر آنچه كمال الدين حسين شيرازى در متن ياد كرده نيست .
( 14 ) . م : مىكنند .
( 15 ) . ن : - چون ورد را على الاطلاق ذكر كنند مراد گل سرخ بود .
( 16 ) . ن : خوبترين ، + گلها .
( 17 ) . ن : + و چون ورد را على الاطلاق ذكر مىكنند مراد گل سرخ باشد .
( 18 ) . ن : باشد .
( 19 ) . ن : جوهر حارّش .
( 20 ) . ن : + درجه .
( 21 ) . ن : دويم .
( 22 ) . ن : شيخ .