نانخواه
يعنى خواهندهء نان ، اسم تخمى « 1 » مشهور است .
مختار ، تازهء ثقيل مايل به سرخى خالى از نخاله است .
گرم و خشك است در سيوم .
چون بخورند به نهش هوام فايده دهد . و چون طلا كنند بر لسع عقرب ، فى الحال درد ساكن گرداند . مدرّ بول و حيض ، و « 2 » منقّى گرده و رحم و مثانه و مخرج حيّات و حبّ القرع است « 3 » .
ناردين
سنبل رومى است و ستحوشه نيز خوانند « 4 » . و مشابه ماميران « 5 » بود . و چون اسارون ، ريشها دارد « 6 » .
مختار ، تازهء خوشبوست آنچه به سفيدى مايل بود بد باشد .
گرم است در اول ، خشك است در دوم .
نافع است به نهش هوام . تجفيف « 7 » مواد « 8 » كند از سينه و دماغ و سر و معده و روده و رحم . و تقويت « 9 » معده و جگر نمايد . و « 10 » در ادرار از سنبل الطيب اقوى بود و ديگر خصال اضعف « 11 » .
مضر است به شش ، مصلحش كثيراء است .
شربتى يك مثقال بود .
وج
به فارسى اگر « 12 » خوانند . برگش به برگ ايرسا ماند « 13 » . مستعمل بيخ اوست .
هامش
( 1 ) . ن : تخم .
( 2 ) . ن : - و .
( 3 ) . ن : - و .
( 4 ) . ن و م : و سنبل اقريطى نيز خوانند .
( 5 ) . م : باميران .
( 6 ) . ن : ريشها داشته باشد .
( 7 ) . س : تحفيف ، ن : تخفيف .
( 8 ) . ن و م : سوداء .
( 9 ) . س : تقويه .
( 10 ) . ن : - و .
( 11 ) . ن و م : + ماند .
( 12 ) . ضبط ديگر اگر ، اگير است كه معمولا امروزه با پسوند تركى به كار برده مىشود .
( 13 ) . ن و م : - مضر است به شش ، مصلحش كثيرا . . . برگش به برگ ايرسا ماند .