مختار ، بستانى است .
گرم است در دوم « 1 » ، خشك است در سيوم « 2 » .
دفع « 3 » مضرّت « 4 » خانق النمر كند . منقى و مفتّح و مجلى اعضاى باطنى است . ادرار بول و طمث دارد .
شربتى دو درم « 5 » .
مضر بود به شش ، مصلحش انيسون است .
بدلش يك وزن سيساليوس و ربع وزن سليخه است . و گويند يك وزن زيرهء كرمانى . و گفتهاند بدلش كماذريوس « 6 » است .
كنگرزد
كنگرى و تراب القى نيز خوانند .
و آن صمغ كنگر است « 7 » .
گويند گرم و تر بود و گويند « 8 » سرد بود .
مقيى « 9 » باشد و دفع مواد به آسانى نمايد « 10 » و بعضى جهت دفع سموم مشروبه به طريق قى داخل نمودهاند . و غافل شدهاند از آنكه خوف آن است كه پيش از تمام عمل و كمال اثر مقيتى « 11 » ترياق را دفع نمايد و عملش باطل گرداند . لهذا حكماء تخم ترب را با « 12 » نفع در سموم و ترياقيت « 13 » داخل ننمودهاند « 14 » .
بدل آن بيخ دار شيشعان است . و تربى « 15 » بدلش جوز القى است .
هامش
( 1 ) . ن : دويم .
( 2 ) . ن : سيم .
( 3 ) . ن و م : - دفع .
( 4 ) . س : مغزه ، ن : مصرّت ، م : مضر است .
( 5 ) . م : + است .
( 6 ) . س و ن و م : كمادريوس .
( 7 ) . م : + و .
( 8 ) . ن : + كه .
( 9 ) . م : بقيى .
( 10 ) . ن : كند .
( 11 ) . ن : مقيى ، م : مقى .
( 12 ) . م : يا .
( 13 ) . س و ن : ترياقيه .
( 14 ) . ن : نمودهاند .
( 15 ) . م : درقى .