فطراساليون
تخم « 1 » كرفس كوهى است سياه و طولانى بود . شيخ فرمايد « 2 » : هر جبلى ، فطراساليون نيست ، بلكه « 3 » فطراساليون صخرى « 4 » است « 5 » .
گرم و خشك است در سيوم « 6 » . و از جميع انواع كرفس ، اقوى بود .
محلّل و مفتّح و مدرّ بول و طمث و منقى گرده و رحم « 7 » و مخرج مشيمه است . به جگر و سپرز سودمند است و به سموم نافع است به تخصيص مرداسنج « 8 » . و چون داخل كنند در ادويهء مركّبه به جهت ضرر هوام و لدغ « 9 » افاعى و حيّات بالتمام « 10 » فايده دهد .
اسحق به سليمان گويد كه كرفس جبلى مضر است بهر مسموم و كيفيّت سم را به خاصيّت و تفتيح زود به دل مىرساند ، مگر آنكه بعد از ضعف قوّت « 11 » سم بخورند كه اين هنگام نشف مادّهء « 12 » سم و دفع ضررش مىكند « 13 » .
شربتى تا سه درم است .
بدلش دو وزن تخم كرفس بستانى است « 14 » . جالينوس گويد : نيم وزن افسنتين « 15 » .
فلفل سفيد و سياه
ديسقوريدوس گويد : فلفل سفيد نارسيده است و سياه « 16 » رسيده خشك شده است . « 17 »
و بعضى برآنند كه درخت سفيد و سياه مختلف است و در « 18 » مزاج هر دو قسم خلاف « 19 » كردهاند . بعضى برآنند كه سياه گرمتر است و بعضى برآنند كه سفيد گرمتر است . يكى
هامش
( 1 ) . ن : - تخم .
( 2 ) . ن : + كه در .
( 3 ) . س : بلك .
( 4 ) . ن : ثمرى .
( 5 ) . قانون در طب ، ج 2 ، ص 191 . ذيل مدخل كرفس آمده است .
( 6 ) . ن : سيم .
( 7 ) . م : - و رحم .
( 8 ) . ن : مرداسنگ .
( 9 ) . س : لذع .
( 10 ) . ن : به اتمام .
( 11 ) . س : قوة .
( 12 ) . م : باده .
( 13 ) . ن : مىنمايد . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 2 ، ص 312 ذيل فطراساليون و الاغذية و الادوية اسحق بن سليمان ، ص 367 ذيل كرفس .
( 14 ) . م : + و .
( 15 ) . در تذكرهء جامع اين نقل قول از جالينوس نيامده است .
( 16 ) . م : + و سياه .
( 17 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 2 ، ص 227 .
( 18 ) . ن : و .
( 19 ) . ن : اختلاف .