تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 275

مساهمون:

ص٢٧٥
روفس گويد : پودنهء كوهى است « 1 » . سعتر الحمام « 2 » نيز گويند . و « 3 » گرم و خشك است در سيوم « 4 » . سينه و شش و معده و جگر را « 5 » پاك سازد و مدرّ بول و طمث بود و « 6 » سموم بارده را « 7 » مفيد است . چون نحل بر گل آن چرا كند ، عسلى كه حاصل شود ، عسل حاشا خوانند . مترجم كتاب صيدنهء « 8 » ابو ريحان « 9 » مىگويد كه عسل حاشا به تيزى و بوى او مزه شناسند « 10 » . و عسل در غايت « 11 » خوبى آن بود كه از موضعى گيرند كه آنجا نبات حاشا بسيار بود . مفتّح تمام باشد و از عفونت « 12 » و فساد ، حفظ بدن نمايد از قعر بدن و جذب رطوبات كند « 13 » . و حرارت « 14 » و تجفيفش « 15 » بيشتر از ديگر اقسام است . و در سموم قاتله به تخصيص « 16 » سمهاى بارد « 17 » مثل افيون و دفلى فايده دهد . مزاج عسل گرم و خشك است در دوم . و عسل حاشا گرم‌تر « 18 » و خشك‌تر است . بشاعت « 19 » ادويه كم سازد و مجلّى « 20 » و منقّى و مدرّ بول بود . بدل عسل « 21 » ميفختج « 22 » شيرين است .

عود فاوانيا

عود الصليب « 23 » نيز خوانند . دو قسم است : نر و ماده . نر ، بيخش سطبر بود به غلظ
هامش
( 1 ) . ابن بيطار در تذكرهء جامع ( ج 2 ، ص 249 ) اين نكته را از نويسندهء صيدنه ( صص 194 - 195 ) نقل نموده و به آن اشاره نكرده است . ( 2 ) . م : صعتر الحمام . ( 3 ) . ن : - و . ( 4 ) . ن : سيم . ( 5 ) . م : - را . ( 6 ) . م : + در . ( 7 ) . ن : - را . ( 8 ) . ن : + گويند . ( 9 ) . م : بوريحان . ( 10 ) . ن و م : به تيزى شناسند و نه بوى مزه . ( 11 ) . س : غاية . ( 12 ) . س : عفونة . ( 13 ) . م : + از قعر بدن . ( 14 ) . س : حرارة . ( 15 ) . س : تحفيفش . ( 16 ) . ن : قاتله خصوصا . ( 17 ) . ن : سموم بارده . ( 18 ) . ن : گرم . ( 19 ) . س و ن : بشاعة . ( 20 ) . ن : محل . ( 21 ) . ن و م : - عسل . ( 22 ) . ن : ميختج ، م : ميبختج . ( 23 ) . ن : عودها الصليب .