تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 267

مساهمون:

ص٢٦٧
سلخ السليخه « 1 » نيز خوانند « 2 » . و انواع بود . مختار آن است كه ياقوتى رنگ و سطبر باشد و در طعمش اندك تلخى بود و قصبش دراز و سوراخش تنگ باشد
[ 19 b ]
و « 3 » درهم پيچيده . آنچه سياه باشد خوب نيست و آنچه تنگ باشد كسيلا خوانند . و به عوض سليخه فروشند . گرم و خشك است در سيوم « 4 » . لطافت تمام دارد و قبض اندك . مقطع و ملطّف و محلل و مدرّ حيض و بول بود و اخراج جنين نمايد . و اعضاء را قوّت دهد و به سينه و گرده و پهلوها « 5 » بسيار نافع است . به نهش افاعى فايده دهد . شربتى تا يك مثقال است . مضر است به امعاء ، مصلحش كتيرا « 6 » است . بدلش نيم وزن دارچينى .

شيح جبلى « 7 »

افيلون نيز خوانند . گرم و خشك است در سوم « 8 » و گويند در دوم . به جميع زهرها و لدغ « 9 » عقرب و رتيلا فايده دهد . طبيخ آن با شراب به لدغ « 10 » موغالى « 11 » مفيد است و « 12 » مدرّ بول و حيض و محلّل رياح و نفخ بود . و حب القرع و كرمها بكشد و تنگى نفس را نافع بود .
هامش
( 1 ) . ن : سلح السليخه . ( 2 ) . ن : - نيز خوانند ، + گويند . ( 3 ) . م : - و . ( 4 ) . س : سئوم ، ن : سيم . ( 5 ) . ن و م : پهلو . ( 6 ) . ن : كثيرا . ( 7 ) . ن : شيخ جبلى . ( 8 ) . ن : سيم . ( 9 ) . س و ن : لذع . ( 10 ) . س : لذع . ( 11 ) . س و ن و م : موعالى . در صيدنه و تذكرهء داود انطاكى و تذكرهء جامع ابن بيطار و اختيارات بديعى به اين ضبط اشاره نشده و حتى در ذيل ابن عرس - راسو - در اختيارات بديعى و تذكرهء جامع از آن نشانى نيست . تنها در تحفهء حكيم مؤمن ذيل حرف ميم ، موغالى ( ص 251 ) ضبط شده و نوشته است كه به يونانى اين عرس را گويند . ( 12 ) . ن و م : - طبيخ آن با شراب به لدغ موعالى مفيد است و .