هندستان بر روى آب پيدا شود . و بيخ ندارد . و برخى « 1 » گويند برگ « 2 » ناردين هندى است و به جهت مشابهت « 3 » رايحه ، غلط كردهاند .
صاحب جامع گويد : مختار تازهاى است كه رنگش به سفيدى و سياهى زند و زود ريزه نشود . و بوى ناردين كند « 4 » .
صاحب اختيارات گويد كه « 5 » بهترين آن است كه تازه بود و يك جانب به زردى و يك جانب به سبزى مايل بود . و آنچه بوى قوى دارد و رنگ آن سياه است برگ قرنفل است « 6 » .
گرم است در سيوم « 7 » ، خشك است در دوم « 8 » . و گويند تر است .
به معده و جگر بسيار « 9 » نافع است . خفقان و ضعف دل ، زايل كند . ادرار بول نمايد .
شربتى يك مثقال است .
رازى گويد : مضر است به شش ، مصلحش مصطكى است « 10 » .
بدلش يك وزن ، سنبل الطيب است . و گويند سليخه يا طاليسفر « 11 » .
سكبينج « 12 »
صغبين « 13 » نيز گويند .
هامش
( 1 ) . ن : بعضى .
( 2 ) . م : - برگ .
( 3 ) . س : مشابهة .
( 4 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 2 ، ص 3 .
( 5 ) . ن : - كه .
( 6 ) . اختيارات بديعى ، على بن حسين انصارى شيرازى ، ص 215 . ميان متن ترياق فاروق و اصل نسخهء اختيارات اندكى تفاوت وجود دارد . نويسندهء اختيارات مىنويسد رنگ آن سياه است به رنگ قرنفل . اما كمال الدين حسين شيرازى و شايد كاتبش ، برگ قرنفل آوردهاند .
( 7 ) . س : سئوم .
( 8 ) . ن : دويم .
( 9 ) . ن : - بسيار .
( 10 ) . در تذكرهء جامع ابن بيطار ذيل مدخل ياد شده اشارهاى نشده است كه گويا از رسالهء الابدال الادويهء رازى نقل شده باشد .
( 11 ) . م : طاليفسر .
( 12 ) . س : سكين .
( 13 ) . ن : صفين ( ؟ ) .