و خفقان نافع بود و استسقاء خصوصا لحمى ، زايل گرداند « 1 » .
شربتى يك درم است .
مضر بود به گرده ، مصلحش كتيراء « 2 » است .
بدلش دو وزن اذخر « 3 » خوشبوست . و گويند ساذج « 4 » .
سيساليوس « 5 »
ساساليوس و سساليوس « 6 » و سسالى « 7 » همه نويسند . و « 8 » انجدان رومى و كاشم رومى نيز خوانند .
برگش به رازيانه ماند و تخم نيز و بيخ دراز طيب الرايحه دارد و تخمش زرد « 9 » مغشوش « 10 » شود . و مستعمل تخم و بيخ و صمغ اوست . صمغش را حلتيت « 11 » طيب گويند .
گرم و خشك است در دوم .
محلّل و ملطّف و مدرّ بول و حيض بود . سر و سينه و جگر و رحم پاك سازد و به گرده نافع بود . و اوجاع باطن و سرفهء « 12 » كهنه « 13 » زايل گرداند .
شربتى يك درم است .
بدلش خردل سفيد است و گويند انجدان طيب .
هامش
( 1 ) . ن : كند .
( 2 ) . ن : كثيرا .
( 3 ) . س : ادخر .
( 4 ) . س و ن : سادج .
( 5 ) . سيساليوس ذيل حرف سين در تذكرهء جامع ابن بيطار و تذكرهء اولى الالباب داود انطاكى و نيز اختيارات بديعى نيامده و ابو ريحان در صيدنه ( ص 359 ) از آن ياد مىكند و به نقل از محمد زكريا مىنويسد او انگدان رومى است و به نقل از ابن ماسويه مىنويسد او به زن بيل شباهت دارد .
( 6 ) . ن : سياليوس .
( 7 ) . ن : سيسالى ، م : سيالى .
( 8 ) . ن : - و .
( 9 ) . نج : - زرد .
( 10 ) . س : متسوس ، ن : به شكل واژهء اساس آمده ولى بىنقطه ، م : ميسوس .
( 11 ) . ن : حلتيث .
( 12 ) . س : سوفه .
( 13 ) . ن : + را .