تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩
سليخه « 1 » است . و « 2 » گويند دو وزن « 3 » ثفل ، روغن زعفران .

زوفرا « 4 »

حزاء « 5 » و دينارويه « 6 » نيز خوانند . نوعى از سداب برّى است . گرم و خشك بود « 7 » . مسخن معده و كاسر رياح و مدرّ بول باشد . خوردن و طلا كردن به ادويه قتّاله و سمّ هوام به تخصيص « 8 » عقرب ، نافع بود . بدلش سداب است .

زنجبيل

مختار آن است كه زرد باشد و مغشوش « 9 » نشده باشد كه آن دليل كهنگى است « 10 » . شيخ فرمايد : گرم است در سيوم « 11 » ، خشك است در دوم « 12 » . ابن ماسويه گويد : گرم است در آخر سيوم « 13 » ، تر است در اول « 14 » . غالبا زنجبيل تازه رطوبت دارد و خشك يبوست « 15 » . اگرچه آن نيز بى « 16 » رطوبت فضلى نيست .
[ 18 b ]
به سموم و گزندگى جانوران زهرناك نافع است و از نواحى سر و حلق ، رطوبات بزدايد و درد سر و شقيقه و خدر « 17 » ازاله نمايد . و سدّهء دماغ و سدّهء جگر « 18 » بگشايد و عرق النساء و نقرس را فايده دهد . ترى معده برچيند . شربتى دو درم است .
هامش
( 1 ) . ن و م : اثرج . ( 2 ) . ن : + وزن . ( 3 ) . ن : - وزن . ( 4 ) . م : زوخرا . ( 5 ) . س : جرا ، ن : جراد ، م : حرا . ( 6 ) . ن و م : ديناروبه . ( 7 ) . ن و م : است . ( 8 ) . ن و م : هوام خصوصا . ( 9 ) . س : متسوس . ( 10 ) . ن و م : - و مغشوش نشده باشد كه آن دليل كهنگى است . ( 11 ) . ن : سيم . ( 12 ) . م : دويم . قانون در طب ، ج 2 ، ص 133 . ( 13 ) . ن و م : سيم . ( 14 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، ص 475 . ( 15 ) . س : يبوسه ، ن و م : پيوسته . ( 16 ) . ن : پى ، م : آن تيزى . ( 17 ) . ن و م : + را . ( 18 ) . م : + را .