روغن بلسان آن است كه به چون به آهن بمالند و بر آتش دارند روشن شود و آنچه مغشوش « 1 » بود بر سر آب مثل « 2 » روغن زيت بايستد .
صاحب جامع گويد كه آنچه مىگويند كه روغن بلسان ، اوّل در « 3 » ته آب نشيند و « 4 » بعد از آن بر سر آب آيد حل ناشده غلط است « 5 » .
گرم و خشك است در اول درجهء سيوم « 6 » . و گويند در دوم « 7 » .
جالينوس گويد : حرارت زياده ندارد ، بلكه به جهت لطافت و سرعت « 8 » تأثير به غلط افتادهاند « 9 » .
از كبار ادويهء ترياق فاروق است . به جميع سموم مشروبه به تخصيص ، شوكران و افيون و خانق النمر « 10 » و فطر و تمام لدغ « 11 » هوام على الخصوص عقرب و افعى مقاومت نمايد . منقّى دماغ و سر و معده و رحم « 12 » باشد ، بلكه جميع احشاء را از مواد غليظ « 13 » پاك سازد
[ 17 b ]
ادرار نمايد « 14 » . رعشه و لقوه را « 15 » مفيد است .
شربتى از دو دانگ « 16 » تا يك مثقال است « 17 » .
رازى « 18 » گويد : بدلش يك وزن « 19 » روغن ترب است « 20 » .
و تياذوق « 21 » گويد : يك وزن ماء الكافور « 22 » .
بديفورس « 23 » گويد : يك وزن روغن كادى و نيم وزن روغن بان و ربع وزن زيت كهنه « 24 » .
هامش
( 1 ) . س : معشوش .
( 2 ) . ن : چون .
( 3 ) . م : - در .
( 4 ) . ن و م : - و .
( 5 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، 148 .
( 6 ) . م : سيم .
( 7 ) . ن و م : دويم .
( 8 ) . س : سرعه .
( 9 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، ص 148 .
( 10 ) . ن : حانق النمر .
( 11 ) . س : لدع ، ن : لذع .
( 12 ) . م : - و رحم .
( 13 ) . س : غليط .
( 14 ) . ن و م : + و .
( 15 ) . م : + به غايت .
( 16 ) . م : + است .
( 17 ) . م : - است .
( 18 ) . م : دارى ( ؟ ) .
( 19 ) . م : - يك وزن .
( 20 ) . م : روغن تريست . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، ص 149 .
( 21 ) . س : تيادوق ، ن : تياذق .
( 22 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، ص 149 . نام تياذوق در متن عربى كتاب به نادرستى بياذق آمده است .
( 23 ) . ن و م : بديقورس .
( 24 ) . م : + و . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، ص 149 .