به تخصيص از معده . و مدرّ بول و طمث بود و به استسقاء و حميات طويله و بواسير سودمند است « 1 » .
شربتى يك مثقال است « 2 » .
مضر است به مثانه ، مصلحش اسارون بود « 3 » . مضر است به سر ، مصلحش سليخه « 4 » است .
جالينوس گويد : بدلش دو وزن سليخه « 5 » است و گويند دو وزن كبابه « 6 » . و گويند « 7 » دو وزن « 8 » ابهل و يك وزن خولنجان نيز گفتهاند « 9 » .
دار شيشعان
قندول و شجرة العصافير و اسقلايوس « 10 » نيز خوانند .
بعضى گويند چوب سنبل رومى است . و بعضى گويند بيخ سنبل هندى است .
ديسقوريدوس « 11 » گويد : درخت غليظ خارناك است . پوستش به قرفه ماند كه « 12 » سرخ باشد . و چوب دار شيشعان را اندروخون نيز خوانند .
مختار ، طيب الرايحه است كه چون پوستش بكنند سرخ باشد .
و قسمى ديگر است « 13 » سفيد رنگ و رايحه ندارد . آن « 14 » قسم نيكو نيست « 15 » .
گرم است در اول خشك است در دوم . و گويند در سيوم . و گويند در دوم و گويند سرد است .
محلّل رياح و مصلح عفونت « 16 » بود و رطوبت « 17 » غليظ « 18 » نشف كند و معده پاك سازد و مثانه را نافع بود .
هامش
( 1 ) . ن و م : بود .
( 2 ) . ن و م : - است .
( 3 ) . ن : است ، م : اسارويست .
( 4 ) . س : سليحه .
( 5 ) . س : سليحه .
( 6 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، ص 361 .
( 7 ) . م : - دو وزن كبابه و گويند .
( 8 ) . ن : دوزن .
( 9 ) . ن و م : - نيز گفتهاند .
( 10 ) . ن و م : اختلابوس .
( 11 ) . م : ويسقوريدوس .
( 12 ) . م : و .
( 13 ) . م : هست .
( 14 ) . ن : و اين .
( 15 ) . نقل قول ديسقوريدوس از تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، صص 361 - 362 .
( 16 ) . س : عفونة ، ن : عفونه .
( 17 ) . م : رطوبات .
( 18 ) . ن و م : غليظه .