تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 238

مساهمون:

ص٢٣٨
و گويند دو وزن وج است .

حب البلسان « 1 »

بلسان درختى است در مصر در موضعى كه آن را عين الشمس گويند . به « 2 » بزرگى درخت بن « 3 » باشد . برگش به برگ سداب ماند « 4 » و بوى سداب كند « 5 » حبّ و عود و روغن آن به كار آيد « 6 » . روغن افضل بود ، بعد از آن حبّ ، ديگر عود « 7 » .

عود

گرم و خشك است در دوم و حبّ ، گرم‌تر بود « 8 » . در نهش هوام خصوصا لدغ « 9 » عقرب مفيد است . مفتّح سدّهء « 10 » جگر و احشاء باشد و ذات الريه « 11 » و شوصه « 12 » و سرفه و نفس الانتصاب و عسر بول « 13 » و صرع و سدر و مغص « 14 » و عرق النساء را فايده دهد و فضول غليظ كم سازد . مجملا به احشايى كه بالاى مراق است ، كثير النفع بود . شربتى دو درم است « 15 » . مضر است به مثانه ، مصلحش كثيرا است . بدلش يك وزن و نيم عود بلسان . و رازى گويد : بدلش نيم « 16 » قشور سليخه « 17 » و ده يك بسباسه « 18 » است « 19 » .
هامش
( 1 ) . ن و م : حب بلسان . ( 2 ) . م : - به . ( 3 ) . ن : چنار . ( 4 ) . م : سداب شبيه بود . ( 5 ) . ن و م : دارد . ( 6 ) . ن و م : + و . ( 7 ) . م : + و . ( 8 ) . م : و حب گرم و تر . ابن بيطار ( تذكرهء جامع ، ج 2 ، ص 195 ) عود را گرم و خشك درجهء دوم ياد كرده كه به نقل از بو على سينا آورده است . ( 9 ) . ن : لذع . ( 10 ) . م : شده . ( 11 ) . ن : دات الريه . ( 12 ) . ن : شوسه . ( 13 ) . ن : عر البول . ( 14 ) . س و ن و م : مفص . ( 15 ) . ن : + و . ( 16 ) . م : + وزن . ( 17 ) . س : سليحه ، م : قسور سليخه . ( 18 ) . م : بسان . ( 19 ) . چون نويسندهء ترياق فاروق ، منبع نقل قول‌ها را از تذكرهء جامع ياد مىكند ، اين نظريهء رازى در آنجا ياد نشده -