فوتنج نوشتهاند و در « 1 » بعضى زرنيخ . و غالبا هر دو سهو كتابتى « 2 » است و حق ، بزر البنج است . و بزر البنج سه قسم است « 3 » .
سرد و خشك است در اوّل درجهء دوم . و سياه ، سرد است در آخر سيم « 4 » . و سرخ متوسط بود .
جهت نفث دم « 5 » نافع بود و مسكّن اوجاع ، و مخدّر بود ، چون زياده بخورند بكشند . « 6 »
شربتى ، نيم درم است .
و بزر البنج مضرّ است به روح نفسانى . و دافع مضرتش ، سليخه و انيسون « 7 » و مصطكى و دارچينى و سنبل است .
بدلش افيون است . ] « 8 »
بادآورد
به يونانى « 9 » آغالوجى « 10 » و شوكهء بيضاء « 11 » خوانند « 12 » .
و بوريحان گويند « 13 » او را به تازى شكاعى « 14 » خوانند « 15 » .
و صاحب جامع گويد كه شكاعى شبيه به بادآورد است « 16 » . لهذا بعضى گويند بادآورد نوعى از شكاعى است . « 17 »
هامش
( 1 ) . ن : از .
( 2 ) . ن : كاتب .
( 3 ) . ن : + سفيد و سياه و سرخ ، سياه قوى باشد و مختار سفيد است سفيد .
( 4 ) . ن : سيوم .
( 5 ) . ن : دوم ( ؟ ) .
( 6 ) . ن : بكشد .
( 7 ) . م : + و انيسون .
( 8 ) . س : مدخل بزر البن را ندارد ، افزوده از نسخهء م .
( 9 ) . ن : بيدنانى ، م : - به يونانى .
( 10 ) . س : اقسالوجى ، ن : اقسالونى ، م : اقسالوقى .
( 11 ) . م : و شركهء بيضاء ( ؟ ) نيز .
( 12 ) . آغالوجى در تذكرهء جامع ابن بيطار ( ج 1 ، ص 55 ) و تحفهء حكيم مؤمن ( ص 27 ) و در صيدنه ( ص 63 ) به شكل اغالوجى ضبط شده است .
( 13 ) . ن و م : گويد .
( 14 ) . ن : شكارى ، م : شكاشى ( ؟ ) .
( 15 ) . صيدنه فى الطب ، ص 91 .
( 16 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، ص 104 . اين توضيح در مدخل بادآورد نيست .
( 17 ) . ن و م : - و صاحب جامع گويد . . . نوعى از شكاعى است .