گرم و خشك بود در « 1 » آخر سيوم .
خوردن آن به سم هوام را مفيد است ادرار طمث كند و رحم پاك سازد « 2 » .
شربتش تا پنج درم است .
بدلش تخم خردل و تخم ترب است . و گويند تخم جرجير و خردل .
بزر الرازيانج
بزر الثمار « 3 » نيز خوانند . دو قسم است : برّى و بستانى .
برّى ، گرم و خشك است در سيوم و بستانى در دوم . و گويند خشك است در اول .
مفتّح و ملطّف و مدرّ بول و حيض « 4 » بود . سدهء سپرز و جگر « 5 » بگشايد و به گرده و مثانه نافع بود و قوّت ادويه را به اقاصى بدن رساند و حواس « 6 » را نگاه دارد . و چون كوفته به شراب بسرشند و بر محل گزيدن سگ ديوانه طلا كنند ، فايده دهد . « 7 » چون بخورند ، جهت گزيدن همهء جانوران مفيد است و برّى ، سنگ گرده و مثانه بريزاند .
شربتى سه درم است .
بدلش تخم كرفس بود و نزد فقير بدلش انيسون « 8 » است نيم وزن آن .
بزر الشلجم البرّى
شلجم « 9 » ، به سين مهمله و شين معجمه هر « 10 » دو نويسند و لفت نيز خوانند . مشهور « 11 » دو قسم بود : بستانى و برّى .
مختار از تخم شلغم آن است كه سرخ رنگ باشد .
گرم و تر است در اول « 12 » دوم « 13 » .
هامش
( 1 ) . م : از .
( 2 ) . م : + و .
( 3 ) . ن و م : بزر الشمار .
( 4 ) . ن : فيض .
( 5 ) . م : سدهء جگر و سپرز .
( 6 ) . ن : جواس .
( 7 ) . ن و م : نافع بود .
( 8 ) . م : نينون .
( 9 ) . ن : سلجم .
( 10 ) . م : بر .
( 11 ) . ن و م : - مشهور .
( 12 ) . ن و م : + و .
( 13 ) . ن : دويم .