شيخ فرمايد : گرم است در اول « 1 » خشك است در دوم « 2 » .
و ابن ماسويه گويد : گرم است در اول سيوم « 3 » ، خشك است در وسط آن « 4 » . و بعضى « خير الأمور أوسطها » رعايت نموده « 5 » گويند گرم و خشك است در دوم « 6 » .
مفتّح سدد و مدرّ بول و طمث و منقّى جگر و رحم و آورده « 7 » و گرده و مثانه « 8 » و سينه بود . و محلل رياح است .
و گويند تخم كرفس بستانى بيشتر از انواع ديگر تقويت « 9 » معده دارد . و بعضى برآنند كه كرفس ، مطلقا مضر است به معده . رطوبات به معده « 10 » و ديگر اعضاء مثل روده منحدر مىسازد . و طبيخ آن به ادويهء قتّاله مثل مردار سنگ و نهش هوام مفيد است . و گفتهاند تخم كرفس بالخاصيّة « 11 » تسكين اوجاع مىنمايد . مضرّ بود به لدغ « 12 » عقرب . چون كسى كرفس خورده باشد و عقرب او را بگزد ، در حال بميرد و اين اثر خاصيّت اوست . و بعضى گفتهاند كه سبب آن است « 13 » كه مفتّح بود و زود اثر سم به دل رساند و در اين سخن نظر است و همچنين بالخاصية مضرّ بود به صرع .
شربتى سه درم است .
بدلش رازيانه است و گويند فطراساليون .
بزر « 14 »
[ 12 b ]
بلاسقيس
بزر « 15 » بلاسقيس را حرف بابلى گويند . حرف السطوح نيز خوانند . تره تيزك « 16 » صحرايى است .
هامش
( 1 ) . م : + سيم .
( 2 ) . قانون در طب ، ج 2 ، ص 192 .
( 3 ) . ن و م : - خشك است در دوم و ابن ماسيوه گويد : گرم است در اول سيوم .
( 4 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 2 ، ص 311 . در متن كتاب گرم در اول سوم و خشك در ميانهء دوم ياد شده است .
( 5 ) . ن : نمودهاند .
( 6 ) . ن : دويم . در تذكرهء جامع ابن بيطار ( ج 2 ، ص 311 ) نقل قول اخير كه گرم و خشك در اول درجهء دوم است به ابن حنين نسبت داده شده است .
( 7 ) . ن و م : و روده .
( 8 ) . ن : مثابه .
( 9 ) . س : تقويه .
( 10 ) . م : - رطوبات به معده .
( 11 ) . س : بالخاصيه .
( 12 ) . س : لذع ، ن : لدع ، م : لدغ .
( 13 ) . ن : - كه سبب آن است .
( 14 ) . م : زر .
( 15 ) . م : - بزر .
( 16 ) . ن : تره برگ .