بابونهء گاو خوانند « 1 » .
سفيد و اشقر ، هر دو « 2 » باشد . مختار « 3 » سفيد است و در عمل قوىتر باشد .
شيخ فرمايد : گرم است در سيوم « 4 » ، خشك است در دوم « 5 » . و گويند : گرم و خشك است در دوم « 6 » .
مفتّح و ملطّف و محلّل و مدرّ عرق و بول و طمث باشد . سنگ گرده بريزاند « 7 » .
شربتى سه درم است .
گويند : مضرّ است به معده و سپرز « 8 » ، مصلحش انيسون « 9 » است .
اقاقيا
قاقيا نيز « 10 » نويسند . در حقيقت « 11 » آن اختلاف بسيار كردهاند . اصحّ آن است كه عصارهء قرظ « 12 » است كه در مصر ضبط سنط خوانند « 13 » . و صمغ عربى ، صمغ آن درخت « 14 » است و « 15 » در مصر باشد .
مختار ، سياه طيب الرايحة است . مركّب بود از جوهر ارضى ، قابض بارد و جوهر حارّ لطيف لذاع « 16 » كه به غسل « 17 » زايل مىشود .
غير مغسول « 18 » سرد است در اول ، خشك است در آخر سيوم . و مغسول ، سرد و خشك است در سيوم .
تقويت « 19 » معده و رحم دارد . منع « 20 » سيلان دم كند « 21 » و تجفيف تمام نمايد .
هامش
( 1 ) . ن و م : - خوانند ، + نيز گويند .
( 2 ) . ن : + نيز ، م : و اشقريه دو .
( 3 ) . م : حصار .
( 4 ) . م : + و .
( 5 ) . قانون در طب ، ج 2 ، ص 64 .
( 6 ) . ن : + و .
( 7 ) . ن : بزيراند .
( 8 ) . ن : + و .
( 9 ) . م : ابيون .
( 10 ) . م : قاقياتر .
( 11 ) . س و م : حقيقة .
( 12 ) . س : قرط .
( 13 ) . در مخزن الادويه آمده كه قرظ ، ثمر سنط است پس مقصود نويسنده آن است كه در مصر به شكل سنط ياد مىشود و نه اينكه اسم آن ضبط سنط باشد .
( 14 ) . م : صمغ عربى و آن درختى .
( 15 ) . ن : كه .
( 16 ) . م : لداغ .
( 17 ) . ن : كه بغل .
( 18 ) . م : مقول .
( 19 ) . س : تقوية .
( 20 ) . م : مع .
( 21 ) . م : نكند .