تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 197

مساهمون:

ص١٩٧
دلالت دارند بر جوانى و صحت و زيادتى حرارت غريزى و قوّت « 1 » حركت و لطافت اعضاء ، قلّت فضل و عدم غلظ و ثقل . و وجه تعيين « 2 » سرخى چشم و تيزى نظر ، آن « 3 » است كه اين دو « 4 » ، علامت دليل قوّت حرارت و كثرت « 5 » خون و صحّت است . و زرقت « 6 » و بياض ، دليل قلّت خون و نقصان حرارت است و فتور نظر ، علامت « 7 » فزونى ضعف و زبونى قوّت است . اگر متعرّضى « 8 » گويد كه مناسب تركيب ترياق « 9 » اگر افعى كثير الحرارت است ، چرا مادّه اختيار كردند و اگر لايق « 10 » قلّت حرارت است ، چرا زرقت « 11 » چشم اختيار نكردند ؟ جواب آن است كه افضل ، توسط است . پس افعى ، ماده بايد تا از « 12 » حدّت سميّتش ايمن باشند و به صفات مذكوره متصّف باشد « 13 » تا در مزاج انوثت « 14 » در مرتبهء اقوى باشد و در عرض مزاج اصلى به وسط « 15 » نزديك بود « 16 » . و علت اختيار عظم « 17 » و عرض سر افعى ، آن است كه با صفات مذكوره ، چون سر افعى عظيم و عريض باشد دليل كثرت مادّهء دماغ و ازدياد قوّت است . و وجه « 18 » ديگر آن است كه تابع عظم و عرض « 19 » سر افعى ، سعت « 20 » فم است كه آلت « 21 » نهش اوست . و عظم آلت نهش در حيوانات گزنده ، دليل كثرت قوّت « 22 » و شدت قلب آن حيوان است جهت « 23 » آنكه قوت « 24 » مدبّره تهيهء آلات نمىكند الّا به حبس « 25 » قوّت و مزاج اصلى . و وجه تعيين تلزّز و كشيدگى شكم ، آن است كه اين صفات ، نشانهء كثرت قوّت و
هامش
( 1 ) . س : قوة . ( 2 ) . ن : تغيير . ( 3 ) . م : - آن . ( 4 ) . م : اين زو . ( 5 ) . س : قوة حرارة و كثرة . ( 6 ) . س : زرقة ، ن و م : زرقة . ( 7 ) . س : علامة . ( 8 ) . ن : معترضى ، م : معترض . ( 9 ) . ن و م : + فاروق . ( 10 ) . م : لائق . ( 11 ) . ن و م : زرقه . ( 12 ) . س : - از ، ن و م : + از . ( 13 ) . ن و م : بايد . ( 14 ) . س : انوثة . ( 15 ) . ن : اصلى توسط . ( 16 ) . ن و م : است . ( 17 ) . ن : عظيم . ( 18 ) . م : وجهى . ( 19 ) . ن : غرض . ( 20 ) . س و ن : سعة ، م : سفه . ( 21 ) . س : آلة . ( 22 ) . س : قوة . ( 23 ) . س : جهة . ( 24 ) . س : قوة . ( 25 ) . م : حسب .
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 197 | مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى