رطل « 1 » . و شيخ دو قسط
[ 4 b ]
مىفرمايد « 2 » .
و رطل ، اوزان مختلف دارد به اصطلاح اطباء ، تخمينا نود و يك « 3 » مثقال است و دوازده وقيه كه هر وقيه هفت مثقال و نيم باشد و قسط نيز « 4 » اوزان مختلف دارد « 5 » ، بعضى گويند كه « 6 » چهار رطل است . و گويند دو رطل و گويند يك رطل و « 7 » نيم است .
و صاحب ذخيره گويد : شراب به قدر حاجت داخل « 8 » كنند يعنى آنقدر كه جهت « 9 » اذابه « 10 » بعض ادويه كافى باشد « 11 » .
على اىّ « 12 » تقدير ، از هر دواء « 13 » آنچه تازه و بهتر باشد اختيار كنند و مثل افيون و سكبينج « 14 » و جاوشير و عصارهء لحية التيس و مرّ و رب السوس « 15 » و ميعه « 16 » و اقاقيا « 17 » جداجدا در هاون نرم كنند و شراب ، اندكاندك اضافه نموده صلايه نمايند تا تمام حل شود . و شراب بر سر « 18 » آن ريزند « 19 » كه ادويه را بپوشاند . و سه شبانروز « 20 » بگذارند . و علك البطم « 21 » و قنّه را در « 22 » روغن بلسان بگذارند و باقى ادويه را به تخصيص ، قلقطار و زعفران و سنبل و مصطكى و امثال آن جداجدا بكوبند « 23 » و ببيزند « 24 » و با ادويهء سابق مخلوط ساخته امتزاج تمام بدهند و به عسل ، كف گرفته معجون سازند .
و صاحب ذخيره گويد كه مثل رب السوس و جاوشير « 25 » و قنّه و لبنى و « 26 » افيون و عصارهء لحية التيس « 27 » و اقاقيا در شراب « 28 » حل كنند يا « 29 » ماء العسل و روغن بلسان جداگانه
هامش
( 1 ) . ن : و در بعضى ديار رطل .
( 2 ) . قانون در طب ، ج 5 ، ص 238 ، ذيل تركيبات فاروق .
( 3 ) . م : نود يك .
( 4 ) . ن : - نيز .
( 5 ) . ن : - دارد ، + را از ، م : + و .
( 6 ) . م : - كه .
( 7 ) . ن و م : - گويند يك رطل و .
( 8 ) . ن و م : - داخل .
( 9 ) . س : جهة .
( 10 ) . م : ادابه .
( 11 ) . ذخيرهء خوارزمشاهى ، كتاب دهم ، گفتار دوم ، ص 690 .
( 12 ) . م : على رأى .
( 13 ) . م : دو .
( 14 ) . م : سكنبج .
( 15 ) . م : و مرر رب الوس .
( 16 ) . ن : منيعه ( ؟ ) .
( 17 ) . م : اقاقتا .
( 18 ) . ن : سو .
( 19 ) . ن و م : + آن مقدار .
( 20 ) . م : شبانهروز .
( 21 ) . م : بملك البطم .
( 22 ) . ن : - را در ، + و .
( 23 ) . م : بكويند .
( 24 ) . ن : به بيزند ، م : به پزند .
( 25 ) . م : جادشير .
( 26 ) . ن : - و .
( 27 ) . م : عصار و لحى التلس .
( 28 ) . م : اقاقيا ور شداب .
( 29 ) . م : با .