و حمام نيز مثل جماع است . اگر جماع ضرورى بود ، حمام آن به مجرّد اغتسال ضرورى است تا بدن پاك شود از بخار و فضلات ظاهر بدن كه از حركات جماعى پيدا شده و از اين است كه شارع ، امر به عسل فرموده بعد از جماع تا بدن پاك شود از فضلات ناپاك متعفن به واسطهء حرارت جماعيه . پس در ايّام و با تا بتوان اجتناب از جماع بايد كرد ، زيرا موجب عفونت اخلاط مىشود .
رباعى در جماع و حمّام
من گرچه نصيحت اينچنين مىگويم * ليكن نتوانم كه همين ره پويم
صد جان بكنم فداى آن مه در حمام * گر در خلوت بيايد آن مه سويم
تمام شد كلام در تدبير ستّهء ضروريه بر نهج قواعد در ايّام و با .
و امّا طريق تدبير امور بر نهج شرعيه به نوعى كه موجب خلاصى از و با باشد ، بايد ذكر نمود ، زيرا كه تأثيرات تدبيرات شرعيّه اقوى و اسرع و اتمّ است ، چنان كه آيت
وَ أُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ وَ أُحْيِ الْمَوْتى بِإِذْنِ اللَّهِ
« 1 » . بر اين دلالت دارد ، زيرا كه تأثير تدبيرات شرعيّه مثل تأثيرات آسمانى است در غايت قوّت و در نهايت . و از اين است كه به دعا در يك دم مرده زنده مىشود و مرض ممتنع العلاج علاج مىپذيرد و تدبيرات طبيّه به اين قوّت و سرعت نيست . لاجرم ختم اين رساله به تدبير شرعى نبوى بكنيم تا معنى
خِتامُهُ مِسْكٌ
« 2 » مقرر شد .
خاتمه در تدبيرات شرعيّه
و در او چند فصل است :
هامش
( 1 ) . آل عمران / 49 .
( 2 ) . مطفّفين / 26 .