گردد . چه خدمت طبيب ، همين اعلام چنين قواعد پرفوايد است .
بيت
حافظ ! وظيفهء تو دعا گفتن است و بس * در بند آن مباش كه نشنيد يا شنيد
چنان كه حكيم عليم ، ارسطو در وقت تخلّف او از سفر اسكندر كه سلطان او بوده نوشته و نام آن ، نصايح اسكندرى نهاده . و آن نصايح اسكندرى ، حالى در ميان جمهور مردمان مشهور است و يكى از آن نصايح پرفوايد اين است كه ارسطو گفته : اى اسكندر ! بدان كه همچنانكه آدمى را روحى و بدنى است كه وجود و بقاى او بدون يكى از اين دو ميسّر نيست ، همچنين عسكر منصور مظفر را روحى و بدنى است كه « 1 » بقاى عسكر مظفر بدون يكى از اين دو متصوّر نيست . بدن عسكر جمعى آدميانند كه روز جنگ به زور چنگ در گريبان دشمنان زنند و جان روان از درون ايشان بيرون آورند . و روح عسكر ، اعتقاد جزم ايشان است به آنكه فتح و ظفر از ايشان است ، چه اگر ايشان اعتقاد جذب نداشته باشند ، دل ايشان ترسان باشد و خاطر ايشان پريشان . و از بسيارى ترس و پريشانى اقدام ايشان ، ثابت نباشد . بلكه از كثرت رعب ، قدم و قلب ايشان لرزان بود ، لاجرم بر عدو ، اقدام تمام نكنند و به زودى رو از عدو بگردانند و بگريزند .
و اگر اعتقاد جزم فتح و ظفر داشته باشند ، دل ايشان قوى باشد و خاطر جمع و اقدام ايشان ثابت ، و از ثبات قدم ، اقدام بر عدو نيكو كنند . و از قوّت اقدام ايشان ، عدو لرزان گردد و دل ترسان ، ناچار در زمان ، عدو گريزان شود و فتح و ظفر ميسّر گردد .
و چون اعتقاد جزم فتح و ظفر ، روح عسكر است و موجب صبر و ثبات اقدام مردم عسكر است ، حزب اللّه كه عسكر دين ربّ العالميناند در روز حرب از او همين مىطلبند و مىگويند :
رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ
« 2 » .
هامش
( 1 ) . س : + كه وجود و بقاى او . . . را روحى و بدنى است .
( 2 ) . بقره / 250 .