سه كتاب مؤلف با عناوين مرآت العارفين ، ( 235 ص ) تنبيه الغافلين ، ( 156 ص ) و ايقاظ النائمين ( 241 ص ) كه در رد با بيان نوشته شده است ، تحت عنوان راهنماى دين در يك مجلد به سال 1343 ش به همت فرزند مؤلف شيخ عبد الله شاهرودى به گونهاى زيبا به چاپ رسيده است . « 1 » در اين كتاب ، مقدمهاى مفصل به قلم سيد كاظم موسوى ، در شرح حال مؤلف آمده و از مراتب علمى و فضل ايشان و نيز فعاليتهاى تبليغى و فرهنگى وى به تفصيل ياد شده كه ما به اجمال آن را مىآوريم .
محمد كاظم خراسانى ، جدّ مؤلف ، از شاگردان صاحب رياض و عالمى برجسته بوده است كه پس از تحصيل در مشهد اقامت گزيده ، اما در طى سفرى براى عتبات ، به درخواست مردم ، براى مدتى در شاهرود اقامت مىگزيند و به تدريج در همانجا مستقر مىشود . براساس آنچه در ناسخ التواريخ ، بخش قاجاريه ( ص 59 ) آمده ، ملا حسين بشروى از سران بابيه در شاهرود با « ملا محمد كاظم مجتهد شاهرود » مباحثه كرده و پس از آن مجتهد دستور اخراج او را از شهر صادر مىكند . اين مسأله سبب شد تا بابىها كينهء وى را به دل گرفته ، او را به قتل برسانند ( اعيان الشيعة ، ج 43 ، ص 92 ) . ملا محمد على ( م 1293 ق / 1255 ش ) پدر مؤلف نيز در اصفهان و نجف تحصيل كرده و از مراتب علمى والايى برخوردار بوده و آثار متعددى تأليف كرده كه شمار آنها را سيد محسن امين 52 عنوان در فقه و اصول و حديث و كلام ياد كردهاست . ( اعيان ، ج 46 ، ص 34 ) .
اما آية الله شيخ احمد شاهرودى ( 1281 - 1350 ق / 1244 - 1311 ش ) در نجف در درس ميرزا حبيب الله رشتى و سپس مرحوم آخوند خراسانى شركت كرده و از شاگردان برجستهء ايشان شد . وى بعدها به شاهرود بازگشت و كمر به خدمت به شريعت و مردم بست . ( در مقدمهء كتاب راهنماى دين به تفصيل دربارهء خدمات مردمى وى در شاهرود سخن گفته شده است ) « 2 » شيخ عبد الله شاهرودى فرزند مؤلف ، مقدمهاى ديگر بر راهنماى دين نگاشته و گزارشى از فعاليت بهائيان را در روزگار خود ، در شاهرود و نواحى ديگر به دست داده كه برخى از دادههاى آن جالب توجه است . وى با اين مقدمه ، هدف خود را از فراهم آوردن سه كتاب پدرش در رد بر بابيه در يك مجلد بيان كرده است .
براساس اطلاعاتى كه آقاى محمد شريف مهدوى نوادهء مؤلف در اختيار ما گذاشتند ، مرحوم شاهرودى از شاگردان مبرّز مرحوم آخوند خراسانى بوده است ؛ با اين حال ، نسبت
هامش
بوده و كتاب را « در حال مسافرت و تشرّف در اعتاب مقدّسه متبرّكه » نوشته است .
( 1 ) . پيش از آن نيز كتاب مرآت العارفين و گويا رسالههاى ديگر مؤلف در رد بابيان در سال 1343 ق به صورت سنگى در 490 صفحه به چاپ رسيده بود .
( 2 ) . راهنماى دين ، مقدمه ، صص ده - شانزده .