بَيْنَكُمْ بِمَعْرُوفٍ »
. « 1 »
اين كريمه متضمّن سفارشات بسيارى است دربارهء زنها . . . « 2 » مدلّل مىدارد . 1 - آنكه زنهاى مطلّقه ما دام كه در عهدهء شوهرند ، بايد در منزلى كه موافق شؤونات آنها باشد ، منزل داد و اين خود يك اهتمام تامّى است دربارهء آنها . 2 - آنكه نبايد ضرر به آنها بزنند تا آنها را در گرفتارى و مضيقه اندازند . 3 - آنكه اگر حامله باشند تا موقع وضع حمله نفقه و گذران آنها را بدهند . 3 - آنكه اگر بچه را شير دادند ، به آنها اجرت دهند ، در صورتى كه تبرّع نباشد و نبايد آنها را مجبور كنند به شير دادن . 5 - آنكه زن و شوهر در اين موضوع بهطور جميل و نيكو رفتار كنند .
و در آيهء ديگر فرموده :
« وَ إِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ مَكانَ زَوْجٍ وَ آتَيْتُمْ إِحْداهُنَّ قِنْطاراً فَلا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً »
؛ « 3 » در ذيل اين آيه وارد شده كه عربهاى زمان جاهليّت چون مىخواستند زن تازهاى اختيار كنند و زن قديمى خود را رها كنند ، او را در فشار و مضيقه مىانداختند و مورد تهمت قرار مىدادند ، به حدّى كه ناچار شود مهر خود را حلال ، جان خود را آزاد نمايد . چنانچه پارهاى همين مسلك را دارند . پس اين آيه ، شرف نزول يافت . مىفرمايد : اگر بخواهيد به جاى زنى زن ديگر اختيار كنيد و مال بسيارى از بابت مهر به او داده باشيد ، پس چيزى از آن را از او پس نگيريد . آيات ديگر هم در اين باب مىباشد كه از جهت اختصار متعرّض نمىشويم .
اما اخبار در اين باب : در كتاب كافى از حضرت صادق عليه السلام حديث كرده كه فرمود : قال رسول الله صلى الله عليه و آله : إنّما المرأة لعبة ، من اتّخذها فلا يضيّعها ؛ « 4 » اين است و جز اين نيست كه زن بازيچهء مرد است ؛ يعنى محل و مورد تفريح و راحت اوست .
هركس او را به حباله بيرون آورد ، حقوقش را تضييع نكند . و نيز آن حضرت فرمود : « اتّقوا الله فى الضعيفين ، يعنى بذلك : المرأة و اليتيم » ؛ « 5 » بپرهيزيد خدا را دربارهء دو ضعيف ؛ يعنى يتيم و زن . و در خبر ديگر از حضرت رسالت صلى الله عليه و آله روايت شده كه فرمود :
أوصانى جبرئيل بالمرأة حتّى ظننت انّه لا ينبغى طلاقها الّا من فاحشة مبيّنة بعينه ؛ « 6 » سفارش كرد مرا جبرئيل دربارهء زن ، به حدّى كه گمان كردم كه طلاق او روا نيست مگر در صورتى
هامش
( 1 ) . طلاق ، 6
( 2 ) . سه كلمه ناخوانا
( 3 ) . نساء ، 20
( 4 ) . كافى ، ج 5 ، ص 510
( 5 ) . كافى ، ج 5 ، ص 511 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 93 ؛ مكارم الاخلاق ص 218 ( المرأة و المملوك )
( 6 ) . كافى ، ج 5 ، ص 512 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 440