مكالمهء خسرو و پرويز
( تأليف در سال 6 - 1345 ق / 7 - 1306 ش ) شيخ هادى بن محمد بن على طارمى منجيلى
دربارهء رسالهء حاضر
نويسندهء رسالهء حاضر ، شيخ هادى بن مولى محمد بن على طارمى منجيلى غروى است كه در نيمهء قرن چهاردهم مىزيسته و اين اثر را در سال 1345 ق / 1306 ش در نجف ( مطبعة الحيدرية ) در پنجاه صفحه چاپ كرده است . « 1 »
رساله به صورت گفتگو ميان دو شخص فرضى با نامهاى خسرو و پرويز تنظيم شده و ضمن آن خسرو با خطاب « فرزند » با پرويز سخن گفته و او از خسرو با تعبير « پدرجان » ياد كرده است ؛ در واقع به نوعى مباحثه شيخ و شاب يا پير و جوان يا پدر و فرزند و كنايه از گفتگوى سنت و تجدد كه مانند آن را در بسيارى از مباحثات اجتماعى دورهء اخير شاهد بوده و ادبيات خاصى را در ميان ادبيات انتقادى دورهء اخير قاجارى به خود اختصاص مىدهد . اين شيوهء بحث در امر حجاب ، كارى است در حد خود ابتكارى كه مانند آن را بعد از اين در رسالهء مناظر پير و دانشجو خواهيم ديد . در مباحثات مذهبى ، مناظرهء دكتر و پير مرحوم شهيد هاشمىنژاد نيز در ادامهء همين ادبيات است .
مؤلف ضمن اين محاوره و گفتگو ، دربارهء حجاب و آزادى زن و رفت و شد زنان در جامعه سخن گفته و ضمن آن به جنبههاى تاريخى ، اجتماعى ، و شرعى قضيه پرداخته است . وى در ضمن رساله در يك مورد از مجلهء العرفان ( سال 1344 ق ) و بار ديگر از مجلهء المرشد سال دوم ياد كرده است . مجلهء المرشد ياد شده بايد در سال 1346 ق چاپ شده و به احتمال چاپ رسالهء حاضر بايد پس از آن باشد . با اين حال ، همانگونه كه گذشت ، شيخ
هامش
( 1 ) . بنگريد : ذريعه ، ج 7 ، ص 159