جنس زن را مخالف جنس مرد قرار داده و او را طورى خلق فرموده كه بتواند مشاقّ حمل و رضاع و تربيت اطفال و ترتيب عائلهء منزلهء را تحمّل نمايد و بر حوادث و مكاره دهر صابر باشد .
بالجمله عدم تساوى زن و مرد در اصل خلقت جاى هيچ شبهه و ترديدى نيست ؛ چنانچه پيش از اين همه مدلّل داشتيم ؛ در اينجا پارهاى از اقوال و آراء فلاسفهء اروپا را علاوه بر آنچه پيش از اين نگاشته ، نقل نموده تا شاهد مدّعى باشد .
حضرت ثقة الاسلام مروّج الملة و الدين آقاى حاج شيخ يوسف جيلانى - دامت افاضاته - در كتاب طومار عفت « 1 » در ذيل عنوان « زن با مرد مساوى نيست » مىنويسد :
1 . يكى از فلاسفهء عرب در عصر حاضر ( دكتر شبلى شميل ) در مقالهء منتشر در المقتطف شمارهء 1886 گويد كه ، از معلومات علما به طبايع حيوانات آن است كه اناث شديدترند از ذكور در حيوانات سافله ؛ و ضعيفترند از حيوانات عاليه ؛ و مساويند در برزخ بين سافل و عالى ؛ و اين قاعده ساريه و جاريه و متّفقة عليهاى علماى طبايع است الّا فى ما ندر ؛ و النّادر لا يعتدّ به . پس اناث نحل و زنبور و پشه و بسيارى از ماهىها و حشرات شديدترند از ذكور ، و اناث كبوتر و ساير حيوانات پرنده ضعيفتر از ذكور آنهايند . و از اين استفاده مىشود كه امتياز و برترى اناث بر ذكور از صفات حيوانات پست است و امتياز و برترى و تفوّق ذكور بر اناث از صفات حيوانات مرتقيه و بلندپرواز است . « 2 »
2 . علماى دموغرافيا - يعنى علم تقابل افعال انسان - گويند كه متّفق عليه همه است كه زن به ارتكاب جرايم كمتر از مرد است ؛ ليكن ببينيم كه اين صفت محموده كه كمى ارتكاب جنايات است ، از سلامت نفس و استقامت عمل زن است يا از شدّت خوف و بيم و كم جرأتى اوست . كواثاث گويد : چيزى كه مانع زن است در ارتكاب جرايم ، همان حيا و خجلت و ضعف اوست .
3 . كواتلت و توبينار شهادت بر فضل و تفوّق مرد بر زن دادهاند و گفتهاند كه قامت مرد از زن بلندتر و قوىتر است . اولى ، به نقصان زن از مرد به 86 ميلىمتر و دويمى به 12 ميلىمتر قائل است .
4 . ملن ادوار قائل است كه استخوان زن خفيفتر از استخوان مرد است ؛ و در استخوان او موادّ ترابيه زيادت از موادّ حيوانيه است ؛ به خلاف استخوان مرد كه در او مواد كربونات الكلس زيادتر است .
هامش
( 1 ) . وسيلة العفايف يا طومار عفت ، ( رشت ، 1346 ق ) بخش حجاب آن در اين مجموعه چاپ شده است .
( 2 ) . اين مطالب در مجلهء العلم ، مجلد اول ، شمارهء 11 ، ص 486 ( محرم 1329 ق ) آمده است .