فريد وجدى و كتاب المرأة المسلمة آمده بوده ، استفاده كرده ، اطلاعاتى را دربارهء حجاب در اقوام پيشين آورده است . به علاوه ، شرحى از انحلال تمدّن روم به دليل افزايش نقش زنان در سياست و فساد اخلاقى ، به دست داده است . البته زنان رومى در اين ميانه مقصر نبودند ، بلكه « اين جنايت تاريخى بزرگ بر آن تاجوتخت از ميل مردها به لهو و لعب بود » كه پاى زنان را به سياست باز كرد .
زنجانى در ادامه ، از دشوارىهايى كه بر اثر بىحجابى براى اروپائيان به وجود آمده سخن گفته و افزايش خودكشىها را نتيجه عشقبازىهاى رايج در آنجا مىداند . وى معتقد است كه اروپايى به رغم آنكه به لحاظ اخلاقى سقوط كردهاند ، اما « تقدم اروپا در مدنيت صناعت » جلوى نابودى آنها را گرفته است ؛ اين در حالى است كه اگر اين فساد در شرق بروز كند ، چنين عاملى براى حفظ آنان وجود نداشته و از ميان خواهند رفت . وى از « مقلّدين اروپا » در ميان ملل شرق مىخواهد تا تصوّر نكنند « همهء اشكال آن تمدّن براى شرق صالح است » .
زنجانى در پايان ، به پاسخگويى برخى از انتقاداتى كه از حجاب شده پرداخته است .
يكى از آنها ازدواجهاى چشم و گوش بسته است كه وى براى پاسخ دادن به آن ، به احكام شرعى كه اجازهء ديدن دختر را پيش از عقد به خواستگار مىدهد ، استناد كرده است . به علاوه ، در شرع ، شرايطى پيشبينى شده است كه اگر مرد يا زن ، برخى از عيوب را داشتند ، و پيش از عقد مشخص نشد ، پس از شناختن آنها ، عقدشان فسخ مىشود . وى همچنين « مانع بودن حجاب را از علم و تهذيب » نپذيرفته و بر اين باور است كه مگر علم و تهذيب در كوچه و بازار و خيابانها و مجامع عمومى است كه اگر زن به آنجاها رفتوآمد كند ، عالم مىشود ؟ از قضا در آنجا فتنه و فساد است و اين مجمعهاى علمى خصوصى است كه عالمپرور است . وى همچنين به افزايش آمار طلاق در اروپا اشاره كرده ، و بىحجابى را عامل مهمى براى توسعهء آن مىداند .
وى در نهايت تأكيد مىكند كه موافق با تعليم و تربيت زنان است ؛ زيرا « تربيت زن ، اوّل وسيلهء ترقى و تهذيب و تربيت ملّت است » . به علاوه « تربيت زن » خود عامل « تقويت عاطفهء عفت و حيا و محبّت خانوادگى و تعليم اصول اقتصاد و تدبير منزل است » . همچنين وى شكايت خود را از رفتارهاى زشتى كه با زنان در گذشتهء تاريخ بوده اظهار كرده ، بر اين باور است كه « در اصول شريعت اسلاميه » آن رفتارها « ممنوع و قانون اخلاقى شرع اسلام امر بر رفق و خوشرفتارى با آنها بيشتر از مرد مىكند » .
رسائل حجابيه (فارسى) — صفحة 166
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص١٦٦