نموده باشد ، روزه را افطار مىنمايد ، و در قصر نماز ، خلاف است « 1 » .
جمعى از قدماى علما ، قايل به عدم قصر نماز او شده « 2 » و مشهور ما بين متأخّرين ، قصر است « 3 » و آن ، اقوى است ؛ ليكن مسأله خالى از اشكال نيست ؛ و احوط ، جمع بين القصر و التمام است .
و اگر غرض او از صيد ، لهو و تفرّج باشد بدون آن كه مقصود او تحصيل قوت به جهت خود و عيال ، يا به جهت فروش و تحصيل مال باشد ، نماز را تمام و روزه را به جا مىآورد .
پنجم : آن كه كثير السفر نباشد ؛ يعنى آن كه سفر ، شغل و عمل او نبوده باشد ؛ چون چاروادار و ساربان و ملّاح و قاصد و تاجرى كه شغل و عمل او گردش در اطراف و دهات به جهت معامله باشد .
و بعضى اكتفا در اتمام ايشان نمودهاند ، به مجرّد آن كه شغل و عمل را پيشهى خود قرار دهد ، هر چند در سفر اوّل باشد « 4 » .
و بعضى در سفر ثانى ، قايل به تمام شدهاند « 5 » .
هامش
( 1 ) - ر . ك : مفتاح الكرامة ، ج 10 ، ص 547 ؛ رياض المسائل ، ج 4 ، ص 354 ؛ مستند الشيعة ، ج 8 ، ص 267 .
( 2 ) - از آن جمله : شيخ طوسى در النهاية ، ص 123 و المبسوط ، ج 1 ، ص 136 ؛ شيخ مفيد در المقنعة ، ص 349 ؛ والد شيخ صدوق به نقل فاضل آبى در كشف الرموز ، ج 1 ، ص 221 ؛ ابن برّاج در مهذّب ، ج 1 ، ص 106 ؛ ابن حمزه در وسيله ، ص 109 . و ر . ك : مختلف الشيعة ، ج 3 ، ص 96 ؛ التنقيح الرائع ، ج 1 ، ص 288 ؛ مدارك الاحكام ، ج 4 ، ص 423 .
( 3 ) - ر . ك : الحدائق الناضرة ، ج 11 ، ص 386 .
( 4 ) - از آن جمله : ابن ادريس حلّى در سرائر ، ج 1 ، ص 340 ؛ علّامهى حلّى در تذكرة الفقهاء ، ج 4 ، ص 355 ؛ سيد على طباطبايى در رياض المسائل ، ج 4 ، ص 427 ؛ محقق سبزوارى در ذخيرة المعاد ، ص 410 ؛ محقق اردبيلى در مجمع الفائدة و البرهان ، ج 3 ، ص 389 .
( 5 ) - علّامهى حلّى در مختلف الشيعة ، ج 3 ، ص 109 .