و هرگاه در اين وقت ، مشغول فريضه باشد ، نيّت خود را نقل به نافله مىنمايد و آن را تمام مىكند ، و آن نماز را به جماعت ادا مىنمايد ؛ چنانچه در حديث صحيح ، و غيره مذكور است . « 1 »
مسأله : هرگاه امام را عارضهاى رخ نمايد كه نتواند نماز را به اتمام رساند ، چنانچه حدثى از او صادر شود ؛ يا ناخوشى به او عارض شود ، كه نتواند نماز را تمام نمايد ؛ يا اين كه به خاطرش آيد كه نماز او - من اصله - فاسد بوده - چنانچه متذكّر شود كه محدث بوده و شروع به نماز نموده - استخلاف مىنمايد ؛ يعنى يكى از مأمومين را كه قابل امامت باشد ، به جاى خود واداشته ، نايب خود قرار مىدهد كه آن نماز را با مأمومين تمام نمايد ، و ايشان نيّت جماعت را به اقتداى به او نقل مىنمايند .
و هرگاه امام استنابه نكند ، مأمومين يكى از خود را نايب او قرار داده ، نماز را با او تمام مىكنند .
و در وجوب استنابه در اين مقام ، خلاف است « 2 » و اظهر ، عدم وجوب است .
و هرگاه قابل امامت ، در اينجا نباشد ، فرادى نماز را تمام مىنمايند .
و هرگاه بعضى خواسته باشند نماز را با نايب به جا آورند ، و بعضى فرادى ، آن نيز جايز است .
و هرگاه نماز امام ، قصر و نماز مأمومين ، تمام باشد ، بعد از آن كه نماز امام ، تمام شود نيز استنابه از براى مأمومين مىنمايد كه نماز را با او تمام نمايند ؛
هامش
( 1 ) - صحيحه سليمان بن خالد - الكافى ، ج 3 ، ص 379 ، ح 3 ؛ موثّقهى سماعه - الكافى ، ج 3 ، ص 380 ، ح 7 . ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 404 - 405 ، ابواب صلاة الجماعة ، باب 56 .
( 2 ) - ر . ك : جواهر الكلام ، ج 13 ، ص 370 ( طبع دار الكتب الاسلاميّه ) ؛ مستند الشيعة ، ج 8 ، ص 165 .