حضرت رضا عليه السّلام است ، مذكور مىباشد « 1 » و در اعتماد بر آن كتاب ، تأمّل است . « 2 »
هامش
( 1 ) - الفقه المنسوب الى الامام الرضا عليه السّلام ، ص 145 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 6 ، ص 496 .
( 2 ) - فقه الرضا و اطلاعى اجمالى بر اقوال پيرامون آن :
اقوال و آراء پيرامون فقه الرضا مختلف است و در صحت انتساب آن به حضرت رضا عليه السّلام و يا عدم آن چند قول وجود دارد :
الف : محقّق مجلسى و علّامهى مجلسى ، سيد بحر العلوم ، فاضل هندى ، محدّث بحرانى ، سيّد على طباطبائى ( صاحب رياض المسائل ) و وحيد بهبهانى ، اين صحّت را تمام دانسته ، و كتاب را از منشئات حضرت رضا عليه السّلام مىدانند ، و محدّث نورى با پذيرفتن اين انتساب ، در صدد اثبات آن بر آمده است .
ب : شيخ حرّ عاملى ، سيّد شفتى ( صاحب مطالع الانوار و تحفة الابرار ) ، علّامه شيخ محمّد حسين حائرى ( صاحب فصول و برادر مؤلف ) و علّامه سيد محمّد باقر ( صاحب روضات الجنات ) مؤلف را مجهول و ناشناخته مىدانند .
ج : علّامه ميرزا عبد اللّه افندى ( صاحب رياض العلماء ) و علّامهى فقيه سيد حسين قزوينى ( صاحب معارج الاحكام ) معتقدند كه اين كتاب ، همان رسالهى على بن موسى بن بابويه قمى - والد شيخ صدوق - است ، براى شيخ صدوق ، و انتساب آن به حضرت رضا عليه السّلام به جهت اشتراك نام والد شيخ صدوق ، و آن حضرت است . ( ر . ك : مستدرك الوسائل ، ج 19 ، ص 230 - 322 ، الفائدة الثانية .
د : علّامه سيد حسن صدر منكر انتساب اين كتاب به حضرت رضا عليه السّلام مىباشد و در كتاب « فصل القضاء فى الكتاب المشتهر ب : فقه الرضا » ضمن اثبات نظريه خويش ، به صورت مستدل در پى اثبات آن است كه اين كتاب ، همان كتاب « التكليف » محمّد بن على شلمغانى است . ( ر . ك : مجله علوم الحديث ، ش 10 ؛ مكاسب [ با تحقيق مرحوم سيّد محمّد كلانتر ] ، ج 1 ، ص 50 - 52 ) .
و از ديگر اعلامى كه منكر اين انتساب هستند يكى مرحوم ميرزا محمّد هاشم چهار سوقى است در « رسالة فى عدم حجيّة فقه الرضا » [ ر . ك : ميراث حديث شيعه ، دفتر هفتم ] و ديگرى علّامه شيخ محمّد رضا نجفى - حفيد مؤلف محترم - كه شديدا منكر انتساب اين كتاب ، به حضرت رضا عليه السّلام مىباشند [ ر . ك : نجعة المرتاد ( زير چاپ ) ] .
جهت اطلاع بيشتر از اقوال پيرامون فقه الرضا و قائلين اين انتساب يا منكرين آن ر . ك :
مصباح الفقاهه ، ج 1 ، ص 25 - 30 و دراسات فى المكاسب المحرّمه ، ج 1 ، ص 112 - 131 و مقاله آية اللّه استادى در چهل مقاله ، ص 8 .