جهت تحصيل متابعت ، تأمّل است ، و اظهر ، عدم وجوب است .
و هرگاه ترك متابعت در افعال نمايد ، چنانچه پيش از امام به ركوع ، يا سجود رود ، يا سر از ركوع يا سجود بردارد ، پس اگر عالما عامدا چنان نمايد ، معروف آن است كه صبر نمايد تا امام به او ملحق شود « 1 » .
و بعضى احتمال بطلان نماز را دادهاند « 2 » ، و آن نسبت به ركوع و سجود رفتن بعيد نيست ؛ چه ، ركوع رفتن او ، بر وجه محرّم واقع شده ، و آن باعث اداى واجب نمىشود .
و هرگاه برگشته ، ركوع و سجود ديگر ، به عمل آورد ، باعث تعمّد زيادتى ركوع و سجود مىشود ، و در اين صورت ، دليل بر جواز زيادتى آن در نماز نيست .
و هرگاه در اين صورت در حال قرائت امام ، به ركوع رفته باشد ، تأمّلى در بطلان نماز او نيست ؛ چه ، قيام ، و طمأنينهى واجب را عمدا ترك نموده .
امّا نسبت به برداشتن سر از ركوع ، يا سجود ، پس حكم به بطلان نماز ، مشكل است ؛ چه مجرّد رفع رأس ، از واجبات اصليّهى نماز نيست ، و اجتماع آن با حرام ، باعث بطلان عمل نمىشود .
و باقى مىماند كلام در وجوب بقا ، تا اين كه امام سر بردارد ، يا وجوب معاودت و تحصيل متابعت .
ظاهر مشهور ، وجه اوّل است « 3 » و ظاهر اطلاق احاديث « 4 » ، وجه ثانى است ، و
هامش
( 1 ) - ر . ك : كفاية الاحكام ، ج 1 ، ص 151 ؛ الحدائق الناضرة ، ج 11 ، ص 142 ؛ مفاتيح الشرايع ، ج 1 ، ص 162 ؛ مدارك الاحكام ، ج 4 ، ص 327 .
( 2 ) - ر . ك : المبسوط ، ج 1 ، ص 157 ؛ ذكرى الشيعة ، ج 4 ، ص 445 .
( 3 ) - ر . ك : مدارك الاحكام ، ج 4 ، ص 327 ؛ الحدائق الناضرة ، ج 11 ، ص 140 ؛ مفاتيح الشرايع ، ج 1 ، ص 162 .
( 4 ) - ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 390 ، ابواب صلاة الجماعة ، باب 48 .