اخفاتى ، تسبيح نمايد « 1 » .
و ظاهر آن حديث ، استحباب تسبيح است ، و عمل بر آن است .
و ظاهر ، اين است كه مطلق ذكر ، كافى باشد ، چنانچه در حديث ديگر وارد شده است كه تسبيح و تحميد نمايد ، و صلوات بر پيغمبر و اهل بيت عليهم السّلام او فرستد . « 2 »
سيّم : متابعت امام است ، و وجوب متابعت در افعال ، محلّ تأمّل است .
و مراد به متابعت ، على المشهور آن است كه تقدّم بر امام نجويد « 3 » . پس متابعت به مساوات او ، و تأخر از او ، حاصل است ؛ ليكن ظاهر از متابعت به حسب عرف ، تأخّر است .
پس احوط آن است كه مساوات را نيز ترك نمايد ، و حكم به منع از آن ، دليل واضحى ندارد .
و شيخ صدوق رحمه اللّه ، مأمومين را سه قسم فرموده :
اوّل : آن است كه نماز او صحّت ندارد ، و آن ، كسى است كه سبقت مىجويد بر امام ، در ركوع و سجود و سر برداشتن از آنها .
دويم : آن است كه نماز او معادل يك نماز است - يعنى اجر جماعت براى او نيست - و او كسى است كه افعال را مقارن با امام ، به جا مىآورد .
هامش
( 1 ) - صحيحه بكر بن محمّد أزدى - الفقيه ، ج 1 ، ص 256 ، ح 1161 و صحيحه زراره - الكافى ، ج 3 ، ص 377 ، ح 3 و صحيحه على بن جعفر - مسائل على بن جعفر ، ص 128 ، ح 102 ( تذكر :
مرحوم شيخ حر عاملى سند صحيح به كتاب مسائل على بن جعفر دارد . ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 30 ، ص 179 و معجم رجال الحديث ، ج 11 ، ص 292 ) .
ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 360 - 361 ، ح 1 / 4 / 5 ، باب 32 ، ابواب صلاة الجماعة .
( 2 ) - قرب الاسناد ، ص 97 ؛ وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 361 ، ح 3 ، باب 32 ، ابواب صلاة الجماعة .
( 3 ) - ر . ك : رياض المسائل ، ج 4 ، ص 314 .