و هرگاه عالما عامدا نيّت اقتدا را بر اين وجه واقع سازد ، يا از روى جهل به مسأله چنين نيّت نمايد ، و جاهل مقصّر باشد ، در صحّت نماز او اشكال است .
و تعيين امام به هر يك از اسم ، و وصف رافع اشتراك ، كافى است .
و همچنين است تعيين او به اشاره ، هر چند خصوص او معيّن نباشد ، و داير ما بين چند نفر باشد ، هرگاه هر يك از ايشان را قابل امامت داند .
و هرگاه اقتدا به معيّن نمايد ، و بعد ظاهر شود كه او نبوده ، اقتدا متحقّق نمىشود ، و نماز او بر وجه انفراد واقع است .
پس اگر قبل از ركوع ملتفت شده ، نماز او صحيح است ، و بر نحو انفراد نماز را به اتمام مىرساند .
و اگر بعد از ركوع ملتفت شود ، حكم به بطلان او نظر به ظاهر قواعد در نظر قاصر مشكل است ؛
و احوط آن است كه آن نماز را تمام نموده ، اعاده نمايد ؛ بلكه احوط در صورت اوّل نيز اعادهى نماز بعد از اتمام آن است .
هفتم : توافق نظم صلاتين است .
پس نماز يوميّه را به نماز آيات ، اقتدا نمىتوان نمود ، و همچنين نماز آيات ، به يوميّه اقتدا نمىشود .
و هر يك از نمازهاى يوميّه را به ديگرى اقتدا مىتوان نمود ، هر چند در عدد ركعات با يكديگر موافق نباشند .
و شيخ صدوق رحمه اللّه اقتداى نماز عصر را به نماز ظهر منع نموده مگر آن كه آن را عصر پنداشته ، بعد معلوم شود كه آن ، ظهر بوده « 1 » و آن ، ضعيف است و
هامش
( 1 ) - الفقيه ، ج 1 ، ص 233 و ر . ك : ذكرى الشيعة ، ج 4 ، ص 384 ؛ الحدائق الناضرة ، ج 11 ، ص 149 .