معتبر ، دلالت بر آن دارد « 1 » .
و بعضى عدم حايل را نسبت به آن نيز معتبر دانستهاند « 2 » و آن ، احوط است .
و ليكن اقوى ، قول اوّل است ، و آن در صورتى است كه زن به مرد اقتدا نمايد ، چنانچه مورد حديث مذكور است .
و امّا هرگاه زن به زن اقتدا كند ، پس قول به اعتبار شرط مذكور دور نيست ، هر چند ظاهر اطلاق بعضى ، عدم اعتبار شرط مذكور است .
و هرگاه نهرى فاصلهء ما بين امام و مأموم باشد ، مانعى ندارد ، مگر آن كه وسيع باشد ، و به جهت حصول دورى ، مانع از صحّت شود .
و بعضى از علما آن را مطلقا مانع دانستهاند « 3 » و آن ، ضعيف است .
و هرگاه ما بين امام و مأموم ، حايل از مشاهده باشد ؛ ليكن مأمومين كه ما بين او و امام واقع باشند ، يكديگر را مشاهده نمايند ، تا آخرى كه امام را مشاهده نمايد ، اقتدا صحيح است .
پس اگر صف ، از در مسجد بيرون آيد ، آن كسانى كه از جنبين در ايستادهاند ، و امام را نمىتوانند ديد ؛ ليكن مأموم پهلوى خود را مشاهده مىنمايند ، و هكذا تا آن كسانى كه امام را مشاهده كنند ، اقتداى ايشان مانعى ندارد .
و بعض علما تأمّل در صحّت اقتداى كسانى كه از محاذى در ، خارج باشند ، نموده « 4 » ، و آن ( 1 ) * ضعيف است .
هامش
( 1 ) * احوط است . ( محمّد باقر )
( 1 ) - موثقهى عمّار ، التهذيب ، ج 3 ، ص 53 ، ح 183 ؛ وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 409 ، ح 1 ، باب 60 ، ابواب صلاة الجماعة .
( 2 ) - ابن ادريس حلّى در السرائر ، ج 1 ، ص 289 .
( 3 ) - ابى الصلاح حلبى در كافى ، ص 145 - 144 ؛ ابن زهره در غنية النزوع ، ص 89 .
( 4 ) - محقّق سبزوارى در ذخيرة المعاد ، ص 394 .