و در حديث وارد است كه محلّ سجدهى آن زن ، محاذى زانوهاى امام باشد « 1 » .
و در روايت ديگر وارد شده كه محاذى قدمهاى او باشد . « 2 »
و هرگاه مأموم ، يك مرد و يك زن باشد ، مرد جانب دست راست ، و زن عقب او مىايستد ، و هرگاه دو مرد يا زياده باشند ، در عقب او مىايستد .
دويم : آن است كه حايلى ما بين امام و مأموم نباشد ، به اين نحو كه مانع از مشاهدهى امام يا مأمومى كه امام را مشاهده نمايد ، به نحوى كه مذكور مىشود ، نبوده باشد .
و هرگاه مانع از استطراق باشد ، دون از مشاهده - چون پنجره و نحو آن - ظاهر ، عدم منع است . و بعضى از علما آن را مانع دانستهاند « 3 » و [ آن ] خالى از ضعف نيست .
و هرگاه مانع از رؤيت در بعض احوال باشد ، دون از بعض [ ديگر ] ، چنانچه در حال سجده يا نشستن ، مانع باشد ، و در حال ايستادن ، مانع نباشد ، دور نيست كه مانع از اقتدا نبوده باشد .
و در جريان اين شرط نسبت به زن ، خلاف است « 4 » :
پس جمعى نسبت به او ، شرط مذكور را جارى ندانستهاند ، و با وجود بودن حايل از ديوار يا پرده ، اقتداى او را به مرد ، صحيح مىدانند « 5 » ، چنانچه حديث
هامش
( 1 ) - الفقيه ، ج 1 ، ص 259 ، ح 1178 ؛ وسائل الشيعة ، ج 5 ، ص 125 ، ح 9 ، باب 5 ، ابواب مكان المصلى .
( 2 ) - التهذيب ، ج 3 ، ص 267 ، ح 758 ؛ وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 332 ، ح 2 ، باب 19 ، ابواب صلاة الجماعة .
( 3 ) - شيخ طوسى در الخلاف ، ج 1 ، ص 557 .
( 4 ) - ر . ك : مفتاح الكرامة ، ج 10 ، ص 55 - 57 ؛ رياض المسائل ، ج 4 ، ص 209 - 210 ؛ مستند الشيعة ، ج 8 ، ص 62 - 63 .
( 5 ) - ر . ك : تذكرة الفقهاء ، ج 4 ، ص 259 .