مشهور بين الاصحاب « 1 » .
و بعضى از علما آن را حرام مىدانند ؛ ليكن مبطل نماز نمىدانند « 2 » .
و بعضى آن را مكروه ( 1 ) * دانستهاند « 3 » .
و فرقى ما بين گفتن آن در نماز جماعت بعد از فراغ امام از حمد ، يا نماز فرادى بعد از فراغ از قرائت حمد نيست ، و احوط آن است كه لفظ « آمّين » را در نماز مطلقا نگويد .
چهارم : قهقهه در نماز است .
و در تفسير قهقهه خلاف است « 4 » :
مستفاد از كلام بعضى ، تفسير آن به مطلق خنده است « 5 » .
و شهيد ثانى رحمه اللّه فرموده كه : مراد اصحاب از قهقهه ، مطلق ضحك است « 6 » .
و بعضى آن را تفسير به خندهى صدا دار نمودهاند « 7 » .
و بعضى گفتهاند كه مراد به آن ، خندهاى است كه مشتمل بر مدّ و ترجيع باشد « 8 » .
هامش
( 1 ) * اين خلاف در صورتى است كه به قصد شرعيّت نگويد و الّا حرمت آن از باب تشريع ، محلّ كلام نيست . ( محمّد باقر )
( 1 ) - ر . ك : ذكرى الشيعة ، ج 3 ، ص 345 ؛ روض الجنان ، ج 2 ، ص 707 ؛ جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 248 ؛ مجمع الفائدة و البرهان ، ج 2 ، ص 234 .
( 2 ) - سيد محمّد عاملى در مدارك الاحكام ، ج 3 ، ص 374 .
( 3 ) - ابن جنيد اسكافى به نقل محقّق ثانى در جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 249 و فيض كاشانى در مفاتيح الشرايع ، ج 1 ، ص 129 .
( 4 ) - ر . ك : رياض المسائل ، ج 3 ، ص 284 - 285 .
( 5 ) - علّامهى حلّى در منتهى المطلب ، ج 5 ، ص 292 ؛ محقّق ثانى در جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 349 ؛ شهيد ثانى در روض الجنان ، ج 2 ، ص 888 .
( 6 ) - ر . ك : روض الجنان ، ج 2 ، ص 888 .
( 7 ) - شهيد ثانى در الروضة البهيّة ، ج 1 ، ص 234 .
( 8 ) - خليل بن احمد در كتاب العين ، ج 3 ، ص 341 .