هشتم : گذاردن بينى است بر زمين .
و آن چه از روايات مستفاد مىشود آن است كه آن را بر ما يصحّ السجود عليه وضع نمايند « 1 » ؛ هر چند از اخبار متعدّده وضع آن در خصوص خاك مستفاد مىشود « 2 » ؛ ليكن از بعض روايات ديگر ، وضع بر غير آن ، ممّا يصحّ السجود عليه نيز مستفاد است « 3 » .
و امّا حصول سنّت به وضع آن بر غير ما يصحّ السجود عليه از روايات كه به نظر رسيده ، مستفاد نمىشود ؛ هر چند غير جبهه از ساير مساجد ستّه ، وضع آنها بر هر چيزى كفايت مىكند ، چنانچه سابقا بيان شد .
پس اداى وظيفهى شرعى به مطلق وضع آن ظاهر نيست ، هر چند بعضى از علما « 4 » آن را كافى دانستهاند ، بلكه منسوب به ظاهر اصحاب « 5 » اكتفاى به آن است .
و مقتضاى اطلاق اخبار آن است كه به وضع هر جزء از اجزاى بينى ، سنّت به عمل آيد ؛ و دور نيست كه فرد ظاهر از آن ، عرفا گذاردن سر بينى باشد .
و بعضى از علما « 6 » محلّ وضع را طرف اعلاى انف - كه تحت ما بين الحاجبين - واقع است ، قرار دادهاند ؛ و مستندى در آن خصوص به نظر نرسيده .
هامش
( 1 ) - ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 5 ، ص 459 ، ح 1 و ج 6 ، ص 345 - 344 ، ح 4 و 7 .
( 2 ) - الف : التهذيب ، ج 2 ، ص 298 ، ح 1204 و استبصار ، ج 1 ، ص 327 ، ح 1224 ؛ وسائل الشيعة ، ج 6 ، ص 343 ، ح 2 ، باب 4 ، ابواب السجود .
ب : فقه الرضا ، ص 106 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 4 ، ص 454 ، ح 2 .
( 3 ) - ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 6 ، ص 344 و 345 ، ح 4 و 7 .
( 4 ) - محدّث بحرانى در الحدائق الناضرة ، ج 8 ، ص 296 - 297 .
( 5 ) - ر . ك : رياض المسائل ، ج 3 ، ص 225 - 226 .
( 6 ) - سيد مرتضى در جمل العلم و العمل ( رسائل الشريف المرتضى ، ج 3 ) ص 32 ؛ ابن ادريس حلّى در السرائر ، ج 1 ، ص 225 .