و بعضى از علما شرط « 1 » مذكور را در آنها نيز جارى نمودهاند و آن وجه واضحى ندارد ؛ هر چند مراعات آن ، احوط است .
و هرگاه جبهه را بر محلّ مرتفع يا بر چيزى كه سجده بر آن جايز نيست گذارد بايد آن را وضع بر ما يجوز السجود عليه نمايد .
و ظاهرا « 2 » خلافى در جواز كشيدن آن به محلّى كه سجود بر آن جايز است به نظر نمىرسد ؛ هر چند جواز آن مطلقا خالى از اشكال « 3 » نيست ؛ چه بر فرضى كه سجود را به وضع مفروض متحقّق ندانيم - چنانچه مختار بعضى از علما « 4 » است - كشيدن آن به محلّى كه سجود بر آن جايز است ، باعث صحّت سجده نمىشود ؛ چه به وضع اوّل ، سجود متحقّق نشده و به مجرّد كشيدن نيز وضع ، صادق نيست تا سجود به عمل آيد « 5 » .
و در جواز برداشتن جبهه و گذاردن آن بر محلّى كه سجود بر آن صحيح است خلاف است . « 6 » پس « 7 » بعضى از علما آن را در هر دو صورت تجويز
هامش
( 1 ) - شهيد اوّل در ذكرى الشيعة ، ج 3 ، ص 150 و الدروس الشرعيّة ، ج 1 ، ص 157 .
( 2 ) - ر . ك : مفتاح الكرامة ، ج 7 ، ص 367 - 368 .
( 3 ) - توضيح اين اشكال در چند سطر بعد مىآيد .
( 4 ) - ر . ك : المعتبر ، ج 2 ، ص 272 و الحدائق الناضرة ، ج 8 ، ص 288 .
( 5 ) - مؤلّف محترم در اين قسمت از كلام ، اشكال را مطرح نمودهاند ، از كشيدن آن ( پيشانى ) به محلّى كه . . . تا سجود به عمل آيد .
( 6 ) - ر . ك : مفتاح الكرامة ، ج 7 ، ص 367 - 369 و جواهر الكلام ، ج 10 ، ص 274 - 279 .
( 7 ) - اگر ارتفاع محلى كه نمازگزار بر آن سجده مىكند ، با محل ايستادن او ، زيادتر از اندازهى يك آجر ( چهار انگشت بسته ) باشد ، و يا اين كه پيشانى را بر چيزى بگذارد كه سجده بر آن صحيح نيست ، در برداشتن پيشانى ، و قرار دادن آن بر چيزى كه سجده بر آن صحيح است ، سه قول مطرح مىشود : الف ) جواز در هر دو ، ب ) عدم جواز در هر دو ، ج ) جواز در اوّلى ( زيادتر از يك آجر ) و عدم جواز در ثانى ( چيزى كه سجده بر آن صحيح نيست ) .