ما بين كاغذى است كه از پنبه و كتان و نحو آن ، ساخته باشند ، يا از ابريشم و گچ و نحو آنها .
و بعضى از علما « 1 » از سجود بر كاغذى كه از ابريشم ساخته باشند ، منع نمودهاند ؛ چون از زمين و نبات زمين نيست و آن ، خالى از ضعف نيست و اشتمال كاغذ بر نوره مانع از سجود بر آن نيست ؛ هر چند بعضى از علما « 2 » از اين جهت ، اشكال در آن نمودهاند ، و آن نيز ضعيف است و اجتهاد در مقابل نص است و ظاهر اطلاق ، عدم فرق ما بين كاغذى است كه آهر « 3 » از نشاسته داده باشند يا نه و آن ، خالى از اشكال نيست .
و جايز است سجود بر كاغذ نوشته ، هرگاه بعضى از پيشانى بر محل خالى از كتابت واقع شود ، و الّا سجود بر آن ، جايز نيست ؛ چه جسم مركب ممّا يصحّ السّجود عليه نيست ؛
و در حديث صحيح مروىّ است كه آن حضرت ، مكروه شمردهاند سجود بر كاغذى كه بر او كتابتى باشد « 4 » ، و آن محمول بر صورت اوّل است ، و اگر حمل بر صورت ثانيه شود ، كراهت را بايد حمل بر حرمت نماييم ؛ چنانچه در احاديث بسيار اطلاق بر آن مىشود ، و اين در صورتى است كه كتابت بر ما يصحّ السجود
هامش
347 ؛ سيد على طباطبايى در رياض المسائل ، ج 3 ، ص 48 .
( 1 ) - علّامهى حلّى در نهاية الاحكام ، ج 1 ، ص 362 ؛ محقّق ثانى در جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 164 .
( 2 ) - شهيد اوّل در ذكرى الشيعة ، ج 3 ، ص 146 .
( 3 ) - اهر ، اهار : مايعى كه از نشاسته يا كتيرا درست مىكنند ، و به پارچه مىزنند تا سفت و برّاق شود . ( فرهنگ معين ، ص 81 )
( 4 ) - صحيحهء جميل بن درّاج - الكافى ، ج 3 ، ص 332 ، ح 12 ؛ التهذيب ، ج 2 ، ص 304 ، ح 1232 ؛ وسائل الشيعة ، ج 5 ، ص 356 ، ح 3 - باب 7 ، ابواب ما يسجد عليه .