و بعضى از علما « 1 » يك سجده را ركن دانستهاند و مشهور منصور « 2 » ، قول اوّل است . « 3 »
پس زيادتى و نقصان يك سجده ، سهوا باعث بطلان نماز نيست و حقيقت سجده در شرع ، چنانچه مذكور نمودهاند ، گذاردن پيشانى است ( 1 ) * بر ما يصحّ السجود عليه ، بر وجه معهود .
[ آنچه سجده بر آن صحيح است ]
و ما يصحّ السجود عليه در حال اختيار سه چيز است :
اوّل : زمين است ، چه خاك باشد يا ريگ ، يا سنگ ، و نحو آنها . و هرگاه خاك را طبخ دهند چون سفال و آجر ، در جواز سجده بر آن خلاف است « 4 » و احوط ، اجتناب است و همچنان است اشكال در گچ پخته و آهك و مانند آنها و از بعض روايات معتبره « 5 » جواز سجود بر گچ پخته مستفاد مىشود .
دويم : چيزى است كه از زمين روييده شده باشد ، و مأكول و ملبوس معتاد نباشد ؛ چون گياهان غير مأكول و برگ درختان و تخته و كاه و نحو آنها ، و سجود
هامش
( 1 ) * ظاهر اين است كه گذاردن بر ما يصحّ السجود عليه ، مأخوذ در حقيقت سجده نباشد و از جمله واجبات سجود باشد ، چنانچه خواهد آمد . ( محمّد باقر )
( 1 ) - ثقة الاسلام كلينى در ( فتاوى هفدهگانه ، الكافى ، ج 3 ، ص 361 ) .
( 2 ) - كلمهى منصور اضافه از نسخهى ( ع ) .
( 3 ) - ر . ك : روض الجنان ج 2 ، ص 728 ؛ بحار الانوار ، ج 88 ، ص 141 ؛ مفاتيح الشرائع ، ج 1 ، ص 142 .
( 4 ) - ر . ك : مفتاح الكرامة ، ج 6 ، ص 342 - 345 ؛ مستند الشيعة ، ج 5 ، ص 251 ؛ جواهر الكلام ، ج 5 ، ص 223 - 222 .
( 5 ) - صحيحهء حسن بن محبوب الكافى ، ج 3 ، ص 330 ، ح 3 ؛ الفقيه ، ج 1 ، ص 175 ، ح 829 ؛ وسائل الشيعة ، ج 5 ، ص 358 ، ح 1 باب 10 ابواب ما يسجد عليه .