و آنچه مذكور شد ، در صورت علم و عمد است ، و جاهل به مسأله ، در حكم عامد است ؛ امّا اگر جاهل به موضوع باشد ، چنانچه كه نداند كه رخت او نجس شده است يا نه و نماز در آن نمايد ، پس اگر بعد از گذشتن وقت ، علم به نجاست آن حاصل نمايد ، قضايى بر او نيست .
و اگر وقت باقى باشد ، در لزوم اعاده خلافى « 1 » هست و اظهر ، عدم وجوب آن است ، و احوط ، اعاده است ؛ خصوصا هرگاه گمانى به عروض نجاست داشته ، تجسّس از آن نكرده ، نماز را به جا آورده باشد .
و هرگاه علم به نجاست رخت به هم رساند ، و فراموش نموده ، نماز در آن نمايد ، و بعد ملتفت شود ، اعادهى آن لازم است مطلقا ، چه در وقت ، ملتفت آن شود ، يا در خارج وقت .
و حكم مذكور در لباس ، در بدن نيز جارى است .
و از حكم مذكور ، چند صورت استثنا شده است :
اوّل : خون قروح و جروح است ، پس خونى كه از آن در بدن يا رخت باشد ، نماز در آن جايز است ؛ هر چند بسيار باشد .
و در غايت عفو ، خلاف است « 2 » بعضى غايت آن را چاق شدن « 3 » آن قرح « 4 » يا جرح « 5 » مىدانند « 6 » .
هامش
( 1 ) - ر . ك : جواهر الكلام ، ج 6 ، ص 331 - 336 .
( 2 ) - ر . ك : كفاية الاحكام ، ج 1 ، ص 61 و رياض المسائل ، ج 2 ، ص 106 .
( 3 ) - بهبودى .
( 4 ) - زخم چركين .
( 5 ) - زخم .
( 6 ) - محقّق ثانى در جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 169 و شهيد ثانى در مسالك الافهام ، ج 1 ، ص 124 .