آن ، و اختيار خاك است و بعضى مطلقا منع نمودهاند « 1 » و آن خالى از ضعف نيست .
و بعضى تفصيل ما بين حال اختيار و اضطرار دادهاند « 2 » .
و در تقديم تيمّم بر غبار بر آن نيز تأمّل است ، و همچنان در تقديم تيمّم به گل .
و احوط آن است كه با دوران امر ، ما بين تيمّم به سنگ يا غبار ، جمع بين التيمّمين نمايد ، و هرگاه ممكن شود كه دست به هر دو زده ، مسحات را به عمل آورد ، چنان نمايد .
و با دوران امر ، ما بين تيمّم به سنگ و گل نيز احوط جمع است .
و هرگاه قادر بر تيمّم به خاك ، و همچنان بر غير خاك ، از ساير وجه الارض نباشد ، بلا اشكال تيمّم به غبار مىنمايد ؛ يعنى به چيزى كه مشتمل به غبار باشد چون نمد و يال اسب و نحو آنها .
و بايد غبار مسطور ، غبار ما يصحّ التيمّم به باشد ؛ پس هرگاه غبار آرد و نحو آن باشد تيمّم به آن جايز نيست .
و بايد آن چيزى كه محل غبار است ، مباح باشد ؛ پس اگر مغصوب باشد ، و با علم به غصبيّت ، به آن تيمّم كند ، تيمّم او باطل است .
و در اشتراط طهارت آن ، تأمّل است ، و مستند واضحى ندارد ، و اظهر عدم اشتراط است .
هامش
( 1 ) - ابن جنيد اسكافى به نقل علّامهى حلّى در مختلف الشيعة ، ج 1 ، ص 420 ؛ سيد مرتضى به نقل محقّق حلّى در المعتبر ، ج 1 ، ص 372 ؛ ابو الصلاح حلبى در الكافى ، ص 136 ؛ ابن زهره در غنية النزوع ، ص 51 ؛ شيخ بهائى در جامع عبّاسى ، ص 25 .
( 2 ) - شيخ مفيد در المقنعة ، ص 60 ؛ سلّار در مراسم ، ص 53 ؛ ابن حمزه در وسيله ، ص 71 و ابن ادريس حلّى در السرائر ، ج 1 ، ص 137 .