بعضى به يكدفعه اكتفا نمودهاند « 1 » .
و بعضى يكدفعه را به جهت مسح رو ، و يكدفعه را به جهت مسح دستها واجب دانستهاند « 2 » .
و بعضى تفصيل ما بين تيمّم بدل از وضو و بدل از غسل دادهاند « 3 » ؛ پس در اوّل ، به يكدفعه اكتفا نمودهاند ، و در ثانى ، دو دفعه را لازم دانستهاند .
و قول اوّل خالى از قوّت نيست .
و احوط آن است كه دو تيمّم نمايد ؛ يكى به يك ضرب ، و ديگرى به دو ضرب ؛ خصوصا هرگاه تيمّم او بدل از غسل باشد ، و هرگاه يكدفعه دستها را بر زمين زده ، مسح رو و دستها را به عمل آورد ، و دفعهى ديگر نيز دستها را بر زمين زده ، دستها را دوباره مسح نمايد ، دور نيست كه كافى در حصول احتياط باشد ؛ چه اگر تيمّم يك ضربى باشد ، به ضرب اوّل ، تيمّم او تمام مىشود ، و هرگاه دو ضرب در آن لازم باشد ، به ضرب ثانى ، تيمّم او حاصل مىشود .
هامش
( 1 ) - ابن جنيد اسكافى و ابن ابى عقيل به نقل علّامهى حلّى در مختلف الشيعة ، ج 1 ، ص 430 - 431 ؛ سيد مرتضى در جمل العلم و العمل ( رسائل الشريف المرتضى ، ج 3 ) ص 25 ؛ شيخ صدوق در المقنع ، ص 26 ؛ ابن زهره در غنية النزوع ، ص 63 ؛ سيد محمّد عاملى در مدارك الاحكام ، ج 2 ، ص 233 ؛ محقّق اردبيلى در مجمع الفائدة و البرهان ، ج 1 ، ص 234 ؛ شيخ بهائى در مشرق الشمسين ، ص 365 ؛ محقّق سبزوارى در كفاية الاحكام ، ج 1 ، ص 45 .
( 2 ) - شيخ مفيد به نقل شهيد اوّل در ذكرى الشيعة ، ج 2 ، ص 261 ؛ والد شيخ صدوق به نقل علّامهى حلّى در مختلف الشيعة ، ج 1 ، ص 431 و ر . ك : منتقى الجمان ، ج 1 ، ص 351 .
( 3 ) - شيخ مفيد در المقنعة ، ص 62 ؛ شيخ طوسى در المبسوط ، ج 1 ، ص 33 ؛ محقّق حلّى در شرايع الاسلام ، ج 1 ، ص 40 ؛ علّامهى حلّى در مختلف الشيعة ، ج 1 ، ص 430 ؛ محقّق ثانى در جامع المقاصد ، ج 1 ، ص 494 و حاشية المختصر النافع ، ص 104 ؛ شهيد ثانى در روض الجنان ، ج 1 ، ص 340 ؛ محقّق مجلسى در حديقة المتقين ، ص 19 و ر . ك : ذكرى الشيعة ، ج 2 ، ص 261 ؛ كشف الالتباس ، ج 1 ، ص 374 - 375 ؛ التنقيح الرائع ، ج 1 ، ص 136 .