و لا تفيده الادوات :
و فايده و نفع نمىبخشد او را آلتها . و در بعضى نسخ « و لا تقيده » وارد شده است ، يعنى كارهاى او مقيد و مقصور بر آلت نيست .
و در خطبهء حضرت أمير المؤمنين عليه السلام چنين است « و لا ترفده الادوات » يعنى اعانت نمىكند او را ادوات و اعضا و جوارح و آلات .
سبق الاوقات كونه ، و العدم وجوده ، و الابتداء أزله :
پيشى گرفته بر وقتها بودن او ، و بر عدم وجود او ، و بر ابتداء ازليت او . در اين فقرات چند وجه محتمل است .
اول : آن كه مراد سبقت معنوى باشد به معنى غلبه ، يعنى وجودش غالب گرديده است بر زمانها كه مقيد به زمان نشده است ، و بر عدم كه هيچ گونه عدم و نيستى در ذات مقدسش راه نيافته ، و ازليتش غالب گرديده بر ابتدا داشتن كه ابتدا در وجود او و در صفات كماليه او متصور نيست .
دوم : آن كه مراد سبقت به عليت باشد ، و مراد از عدم ، عدم ممكنات باشد ، و همچنين ابتداء ابتداى آنها باشد ، يعنى وجود او علت وجودها و عدمها گرديده است ، و ازليت او علت ابتداها گرديده ، و در وجه بعضى مناقشات هست .
سوم : آن كه سبقت به حسب زمان وهمى و تقديرى باشد ، يعنى وجود او پيش از زمانها بوده ، و پيش از عدمهاى متصل به وجود موجودات ديگر بوده ، و ازليت او پيش از ابتداها بوده .
بتشعيره المشاعر عرف أن لا مشعر له :
به آفريدن او مشاعر و حواس مدركه را دانسته شد كه او را مشعرى و قوتى كه به آن ادراك و احساس نمايد نيست ، بلكه به ذات
بيست و پنج رساله فارسى (فارسى) — صفحة 32
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٣٢