و بنشيند و تشهد بخواند و سلام بگويد و شروع در نماز بعد از آن بكند « 1 » .
دوم : آن كه از كلام جمعى ظاهر مىشود كه اگر ركنى را در نافله فراموش كند تا به ركن ديگر داخل شود ،
بر مىگردد و آن ركن را به عمل مىآورد ، و أعمال بعد از آن را باز به عمل مىآورد ، و آنها كه به اين قول در فريضه قائل نشدهاند احاديث را حمل بر نافله كردهاند .
سوم : آن كه سوره در نافله اتفاقا شرط نيست ،
و در فريضه مختلف فيه است و همچنين نافله را در حال اختيار نشسته و در راه رفتن و سواره مىتوان كرد و فريضه را بىضرورت شرعى با اين أحوال نمىتوان كرد ، و ابن أبي عقيل خواندن حمد را نيز در نافله لازم نمىدانند « 2 » و بىوجه است .
و بعضى درست ايستادن در سر برداشتن از ركوع ، و درست نشستن در سر برداشتن از سجود را در نافله در كار نمىدانند « 3 » ، و خلاف احتياط است ، اگر چه حديثى في الجمله دلالتى بر ثانى مىكند ، و أحوط آن است كه همهء آداب فريضه را در نافله رعايت كنند .
سيزدهم : [ بحث ادا و قضاى اجزاء ]
بعضى از علما گفتهاند كه اجزائى كه خارج نماز بجا
هامش
( 1 ) تهذيب شيخ طوسى 2 / 189 .
( 2 ) از كلام علامه رحمه اللّه در بعضى از كتب او ظاهر مىشود كه به عمل آوردن غير ركن از واجبات نماز در نافله ضرور نمىداند . و در آن نظر است « منه » .
( 3 ) و توهم اين نكنند كه چون واجب نيست اگر خللى در شرائط آن بكنند ضرر ندارد ، زيرا كه اگر در كار باشد رعايت آنها و نكند چنان نمازى بدعت خواهد بود و معاقب خواهند بود به كردن ، چنانچه اگر كسى نماز نافله را بىوضو بجا آورد معاقب است و نامشروع كرده است « منه » .